Alm. Schlangenhals-vogel, Fr. Anhinga d’Amerique, İng. Snake-bird. Familyası: Yılankuşugiller (Anhingidae). Yaşadığı yerler: Irmak, göl ve bataklık kenarlarında yaşar. Özellikleri: Karabatağa benzeyen, son derece uzun boyunlu bir kuş. İyi yüzücüdürler. Balıkları zıpkınlayarak avlar. Çeşitleri: Tropik Amerika, Güney Asya, Afrika ve Avustralya’da yaşayan dört türü vardır. Nehir, göl ve bataklık kenarlarında yaşayan karabatağa benzer bir kuş. Uzun boynu “S” şeklinde kıvrılır. Siyah tüyleri mâden gibi parıldar. Su kenarlarındaki ağaçlarda yuva kurar. Uzunluğu 90 cm kadardır. Perdeli ayakları ile iyi yüzer. Avlanmak veya düşmanlarından kaçmak için suya girer. Suda yüzerken boynu dışarda kalır.…
Read MoreKategori: Hayvanlar Alemi
Yılan
Alm. Schanger, Fr. Serpent, İng. Snake. Uzun vücutlu, bacaksız, sürüngenlerin genel adı. Omurgalı hayvanlardan sürünenler (Reptilia) sınıfının, pullu sürüngenler (Squamata) takımına giren kalabalık bir alt takımı meydana getirirler. Boalar (Boaefornia), su yılanları (Colubriformia), solucan yılanları (Opoterodonta), geniş başlılar (Amblycephalidiformia) ve oluklu zehirdişliler (Solenoglypha) olmak üzere beş bölüme ayrılırlar. Bu bölümler de çeşitli familyaları ihtivâ ederler. Dünyâda 3000 kadar yılan türü bilinmektedir. Bunların çok azı zehirlidir. Sıcak bölgelerde yaşayan soğukkanlı (değişken ısılı) etçil hayvanlardır. Dış kulak deliği ve zarı yoktur. Dillerinin ucu çatallı olup, alt çenedeki bir yarıktan uzatılıp çekilebilmektedir. Alt…
Read MoreYeşil Kertenkele
Alm. Smaragdeideechse, Fr. Lézardvert, İng. Green Lizard. Familyası: Özkertenkelegiller (Lacertidae). Yaşadığı yerler: Doğu Akdeniz memleketlerinde. Özellikleri: Uzunluğu 30-50 cm kadardır. Yeşil renginden dolayı, otlar ve yapraklar arasında kolay fark edilmez. Çeşitleri: Tek türdür. Özkertenkelegiller familyasının yeşil renkli bir türü. Çoğunlukla tarlalarda, çayırlıklarda, orman kıyısındaki çalılıklarda rastlanır. Yeşil rengi, bitkiler arasında rahatça gizlenme imkânı sağlar. Bitkiler arasında bulunan bir yeşil kertenkelenin varlığı, ancak otların ve yaprakların kıpırdamasından anlaşılabilir. Memleketimizin kuzey kesimlerindekiler 30, güneydekiler 50 cm uzunluğa ulaşır. Boyunun üçte ikisini kuyruğu teşkil eder. Çok uzun kuyruğundan dolayı ince yapılı görülürse de,…
Read MoreYengeçler
Alm. Krabben, Fr. Crapes, décapodes, İng. Crabs, Brachyura. Eklembacaklıların kabuklular (Crustacea) sınıfının, önayaklılar (Dekapoda) takımının denizlerde, tatlı sularda ve karada yaşayabilen bir grubu. 4000 kadar türü olup, 26 familyada toplanmıştır. Vücutları kitinden yapılmış karapaks denen kireçli sert bir kabukla örtülüdür. Dış iskelet ödevini gören bu kabuk genellikle kurşunî renktedir. Baş ve göğüs kısımları kaynaşmış olup, karapaksla örtülüdür. Vücutları kütleşmiş, daha doğrusu genişlemiş durumdadır. Üstten bakılınca hemen hemen sefalotoraks (başlıgöğüs) görülür. Altı parçadan meydana gelen karın kısmı küçük olup, göğsün altına doğru kıvrılmıştır. Üstten bakınca görülmez. Bu kısım erkeklerde, uca doğru…
Read MoreKırlangıçbalığı
Alm. Roter Knurrhahn (m), Fr. Trigle hirondelle, İng. Saphirine gurnard. Familyası: Kırlangıçbalığıgiller (Triglidae). Yaşadığı yerler: Atlantik Okyanusu ve denizlerimizin derinliklerinde. Özellikleri: Dibi çamurlu sularda yaşar, rengi kırmızıdır. Göğüs yüzgeçleri büyüktür. Uçar gibi yüzerler, eti makbuldür. Çeşitleri: Benekli, öksüz, dikenli öksüz, mazak kırlangıç balığı meşhurdur. Denizlerin çamurlu diplerinde yaşayan kırmızı renkli bir balık. Kemikli balıklar takımındandır. Vücutları çok pulludur. Sırt yüzgeçleri iki adettir. Göğüs yüzgeçleri gelişmiştir. Başı büyük ve öne çıkıktır. Baş ve yanaklarında kemiksi plakalar bulunur. Göğüs yüzgeçlerinin ilk üç dikeni serbesttir. Bunların sâyesinde diplerde yürür ve duyarga gibi kullanır.…
Read MoreKırlangıç (Hirundo)
Alm. Schwalbe, Fr. Hirondelle, İng. Swallow. Familyası: Kırlangıçgiller (Hirundinidae). Yaşadığı yerler: Kutuplar hâric, dünyânın hemen hemen her tarafında. Özellikleri: 10-23 cm boyunda, çatal kuyruklu, geniş ve uzun sivri kanatlı, ötücü göçmen kuşlar. Evlerin saçaklarına çamurdan fincanımsı yuvalar yaparlar. Çeşitleri: 100 kadar türü vardır: Tencere kırlangıcı, yar kırlangıcı, ağaç kırlangıcı, kır kırlangıcı, kaya kırlangıcı, kum kırlangıcı en çok bilinen türlerdir. Kırlangıçgiller âilesi türlerine verilen genel ad. Kırlangıçlar, kutuplar hâriç dünyânın her tarafında yaşayabilen böcek avlayarak geçinen küçük ötücü kuşlardır. Boyları 10-23 cm arasında değişen kırlangıçların 100 kadar türünün 79 çeşidi ancak…
Read MoreKırkayak
Alm. Schnurfüssler, Tausendfüssler (m), Fr. Mille-pattes (m), İule (m), İng. Millipede centipede. Familyası: Kırkayakgiller (Julidae). Yaşadığı Yerler: Sıcak ve ılık iklimlerin nemli bölgelerinde, çürümüş kütük, yaprak ve taşlar altında. Özellikleri: Vücutları yuvarlak ve halkalıdır. Her halkadan ikişer çift bacak çıkar. Bitkisel besinlerle beslenir. Çeşitleri: 7000’den fazla türü vardır. Çok bacaklılar (Myriapoda) sınıfının “Diplopoda” takımının Julidae familyası türlerinin genel adı. Vücutları belirgin bir baş ve çok sayıda benzer halkalardan (bölüt) meydana gelmiş eklem bacaklılardır. Her halkada ikişer çift bacak bulunur “Diplopoda” çift bacaklı demektir. Başlarında bir çift anten ve ikişer gözü…
Read MoreKınkanatlılar
Alm. Deckflügler (pl), Fr. Coléoptéres, İng. Beetles. Eklembacaklılar şubesinin böcekler (İnsecta) sınıfının kalabalık bir takımı. Okyanusların ve kutupların dışında her yerde yaşarlar. 250.000’den fazla türü vardır. Çoğu kara hayvanıdır. Boyları 1 mm ile 15 cm arasında değişir. Çeşitli renkte olabilirler. Çeşitli anten tipleri vardır. En belirgin özellikleri “elitra” denen üst kanatlarının, zarlı ve az damarlı olan alt kanatlarını deri birer kapak gibi örtmeleridir. Uçma esnâsında üst kanatlar yukarı kalkarak alt kanatlarla uçarlar. Böcek uçmadığı zamanlarda zarımsı olan arka kanatları tamâmen örterler. Elitraları küçülmüş veya tamâmen kaybolmuş türlere de rastlanır. Suda,…
Read MoreKımıl (Aelia rostrata)
Alm. Rüsselwanze (f), Fr. Aelie, İng. An insect pest of cereals. Familyası: Pentatomidae. Yaşadığı Yerler: Yurdumuzun hemen hemen her tarafında. Kışın dağlarda bitki artıkları altında, yazın ekin tarlalarında rastlanır. Özellikleri: Sokucu-emici ağız tipli bir ekin böceği. Bitkileri sokup emdiğinden ziraat yönünden önemli ziyanlara yol açarlar. Çeşitleri: Yurdumuzda tek türü bilinir. Hortumlu böcekler (Rynchota) takımının, yarımkanatlılar (Hemiptera) alt takımından pis kokulu bir böcek. Vücûdu kalkan biçiminde, genel rengi kahverengimsi sarıdır. Erginleri 10-12 mm uzunluğunda, 5-6 mm genişliğindedir. Yurdumuzun her tarafında yayılmış olan kımıl, özellikle Orta Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Batı Anadolu’da…
Read MoreKılkurdu
Alm. Oxyuren, Fr. Oxyures, İng. Oxyures. Özellikle çocuklarda rastlanan bir parazit türü. Dişileri 10, erkekleri 3 mm boyunda olan parazitin adı Enterobius vermicularis’tir. Barsak parazitlerinin nematotlar sınıfından olan parazit, insanda kör barsak, apendisit ve diğer kalın barsak kısımlarının içyüzüne başlarıyla tutunarak yaşar. Hâmile dişiler geceleri makat civârına doğru hareket edip, bu bölgedeki deriye ortalama 10.000 yumurta bırakarak ölürler. Her yumurta bir embriyon ihtiva eder ve birkaç saat içinde larva hâline geçerler. Yumurtaların makattan alınıp ağıza götürülmesiyle barsaklara tekrar yüzlerce yumurta gelir ve bunlardan hemen larvalar çıkar ve birkaç ay geçmeden…
Read MoreYaprakbiti
Alm. Blattlaeus, Fr. Pucéron, İng. Aphide. Familyası: Yaprakbitigiller (Aphidae). Yaşadığı yerler: Genellikle bitkilerin yapraklarında toplu halde yaşarlar. Özellikleri: Ufak ve yumuşak vücutlu böcekler. Boyları 3 mm’yi pek aşmaz. Kanatlı ve kanatsız olanları vardır. Bitkilerin öz sularını emerek ziyanlara sebep olurlar. Çeşitleri: Birçok türü vardır. Lahana biti (A. brassica), elma biti (Eriosoma lanigerum), pamuk yaprak biti (Aphis gossypii), akasya biti (A. laburni) meşhurlarıdır. Böcekler sınıfının eşkanatlılar (Homoptera) takımından, bitkilerin yaprak ve saplarındaki öz sularını emerek yaşayan, küçük ve yumuşak vücutlu böcek cinsi. Boyları 1-5 mm kadardır. Gri, yeşil renkte olduklarından uzaktan…
Read MoreYapışkanbalığı
Alm. Schiffschalter, Schildfisch (m), Fr. Rémora (m), İng. Remora. Familyası: Yapışkanbalığıgiller (Echeneidae). Yaşadığı yerler: Tropik ve ılık denizlerde. Özellikleri: Başındaki tutunma vantuzu ile iri balıklara ve gemilere yapışarak kendini taşıtır. Sırtı beyaz, karnı koyudur. Çeşitleri: Birkaç türü vardır. Başının üst kısmında birçok safikadan (yaprakçıktan) meydana gelmiş bir yapışma organı (vantuz) bulunan bir balık. Vantuz balığı da denir. Uzunluğu 90-120 cm kadardır. Birinci sırt yüzgeçi bulunmaz. Yerini yapışma organı almıştır. Köpek balığı, yunus, balina gibi iri balıklara veya gemilere yapışarak kendini bunlara taşıtarak seyahat eder. Yapıştığı balığın artık besinleriyle beslenir. Bâzan…
Read MoreYalıçapkını
Alm. Eisvogel, Fr. Martin-pecher, İng. Kingfisher. Familyası: Yalıçapkınıgiller (Alcedinidae). Yaşadığı yerler: Dünyânın her tarafında yayılmış olmakla berâber, çoğunlukla tropik bölgelerin göl, nehir ve deniz kenarlarında yaşar. Özellikleri: Sırtı mavimtrak yeşil, karnı pas renginde, 17 cm uzunlukta bir kuş. Kısa tombul vücûdunun yanında kafası iri, gagası düz ve uzundur. Balık ve böcek avlar. Çeşitleri: İki alt familyada toplam 87 türü bilinmektedir. Avrupa yalıçapkını, Kuşaklı yalıçapkını, Afrika dev yalıçapkını, İzmir yalıçapkını meşhurlarıdır. Gökkuzgunumsular takımından bodur yapılı, uzunca gagalı bir kuş. Sırtının tüyleri gökmavisi olup, ışığın karşısında zümrüt yeşili gibi de parlar. Karın…
Read MoreYak (Bos grunniens)
Alm. Jak, Fr. Yack, İng. Yak. Familyası: Boynuzlugiller (Bovidae). Yaşadığı yerler: Yüksek Tibet yaylalarında. Özellikleri: Sırtı bir nevi hörgüçlü, uzun kıllı bir sığırdır. “Tibet sığırı” da denir. Yabânilerin rengi siyahımtraktır. Boynuzları 90 cm’ye ulaşır. Ömrü: 25 yıl kadar. Çeşitleri: Yaşayan tek türüdür. Yabâniler evcil soylardan daha iri ve güçlüdür. Tibetin yaylalarında yaşayan iri ve uzun tüylü bir sığır. Tibet öküzü olarak da bilinir. Sırtında hörgüce benzer bir yükseklik vardır. Kuyruk ve yanlarındaki tüyleri hemen hemen yere değecek kadar uzundur. Yabânî olanları dünyânın en yüksek ve ıssız olan Tibet yaylalarının 6000…
Read MoreYağmurkuşu
Alm. Gold-regenpfeifer, Fr. Gravelot, İng. Golden plover. Familyası: Yağmurkuşugiller (Charadriidae). Yaşadığı yerler: Dünyânın hemen her tarafında, tuzlu ve tatlı su kıyılarında. Özellikleri: Uzun bacaklı, tombul göğüslü bir kıyı kuşu. Uzunluğu 28 cm kadardır. Sonbaharda güneye göç eder. Eti pek fazla beğenilmez. Çeşitleri: 36 kadar türü vardır: Yaldızlı yağmurkuşu, büyük kolyeli yağmurkuşu, küçük kolyeli yağmurkuşu meşhurlarıdır. Bataklıklar ve çakıllı su kenarlarında yaşayan bir kıyı kuşu. Boyu 28 cm’dir. Kanat açıklığı 60 cm’ye ulaşır. Tombul göğüslü, uzun bacaklıdır. Parmakları birbirinden çok ayrıktır. Gagası bacaklarına oranla kısadır. 36 kadar çeşidi vardır. Bir kısmının…
Read MoreYabanöküzü
Alm. Gaur, Fr. Gaur, İng. Gaur. Familyası: Boynuzlugiller (Bovidae). Yaşadığı yerler: Hindistan’ın tepelere yakın ormanlarında ve yüksek otlar arasında. Özellikleri: Alnı geniş, boynu kısa ve kalın iri bir hayvandır. Enli boynuzları yukarı kıvrıktır ve uçları siyahtır. Erkeği dişiden daha iri olup, 380 cm uzunluk ve 200 cm yüksekliğindedir. Ağaç sürgünleri ve ot yer. Çeşitleri: Hindistan’ın tek türüdür. Doğu Hindistan’ın yüksek kayalıklı ormanlarında yaşayan iri cüsseli bir yaban sığırı. “Gevir” veya “Hindistansığırı” olarak da bilinir. Erkekler dişilerden daha iri olurlar. Yetişkin erkekler koyu kahverengidir. Bacakların dizlerden aşağısıysa beyazdır. Ensesiyle sırtı arasında…
Read MoreYabandomuzu
Alm. Wildschwein, Fr. Sanglier, İng. Wild boar. Familyası: Domuzgiller (Suidae). Yaşadığı yerler: Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika’nın ormanlık ve bataklık alanlarında. Özellikleri: İri-uzun kafalı, gri veya kahverengi sert tüylü bir hayvan. Erkeği 180 cm uzunluk, 100 cm yükseklik ve 200 kg ağırlığa ulaşabilir. Tarlalara büyük zararlar yaparlar. Ömrü: 30 yıl kadar. Çeşitleri: Avrasya yabandomuzu, Afrika yabandomuzu, Hindistan yabandomuzu meşhurlarıdır. Ormanlık ve sulak bölgelerde sürüler hâlinde yaşayan bir memeli. Evcil domuzun atasıdır. İri, kaba vücutlu ve atik bir hayvandır. Çoğunlukla Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika’da rastlanır. Ilık bölge hayvanlarıdır. Avustralya’da bulunmaz.…
Read MoreVatoz Balığı
Alm. Nagelroche, Fr. Raie bouclée, İng. Thornback ray. Familyası: Öz kedi balığıgiller (Rajidae). Yaşadığı yerler: Avrupa kıyılarındaki sığ deniz sularında. Özellikleri: Yassı vücutlu bir balık. Kuma gömülür. Sırtı benekli ve çivilidir. Erkeği 70, dişisi 125 cm uzunluktadır. Çeşitleri: 180 kadar türü vardır. Vatoz, yıldızlı vatoz, gözlüklü vatoz, dev burunlu vatoz meşhurlarıdır. Avrupa’nın sığ deniz kıyılarında yaşayan yassı vücutlu bir balık. Sırtı kahverengi, derisi ince ve kaygandır. Karın derisi beyazdır. Göğüs yüzgeçleri büyük ve vücûdun iki yanına bitişiktir. Kuyruğu az çok uzun olup, sırt yüzgeçleri birbirine yakındır. Sırtı lekeli ve çivilidir.…
Read MoreVaşak (Lynx lynx)
Alm. Sumpfluchs, Fr. Lynx, İng. European lynx. Familyası: Kedigiller (Felidae). Yaşadığı yerler: Sık kozalak ormanlarında. Özellikleri: Yaban kedisine benzer, yırtıcı bir hayvan. Boyu 130 cm kadardır. Kulak uçları püsküllüdür. Gece avlanır. Ömrü: 15 yıl kadar. Çeşitleri: Avrupa vaşağı, İspanya vaşağı, Kanada vaşağı, kızıl vaşak, çöl vaşağı, bataklık vaşağı gibi türleri vardır. Kuzeye yakın sık kozalak ormanlarında yaşayan, kediye benzer, bir memeli. Boyu 65-130 cm kadardır. Ekseriya kuyruğu kısa, tüyleri uzun, kulakları sivri ve uçları bir demet tüyle biter. Tüy tutamları, sesin geldiği yeri, kesin bir şekilde tespit etmekte, anten gibi…
Read MoreVampir
Alm. Vampir, Fr. Vampire, İng. Vampire. Familyası: Vampiryarasagiller (Desmodontidae). Yaşadığı yerler: Orta ve GüneyAmerika’da.Özellikleri: Uyuyan sıcakkanlı hayvan ve insanların kanını emerek beslenirler. Fâre büyüklüğündedir. Ömrü: 12-15 yıl. Çeşitleri: Amerika’da yaşayan üç türü vardır. Âdi vampir, beyaz kanatlı vampir ve kıllı bacaklı vampir. Yarasaların Desmodontidae familyasının Güney Amerika’da yaşayan, sâdece kuş ve memelilerin kanıyla beslenen, “Desmodus”, “Diaemus” ve “Diphylla” cinsinden üç küçük türünün ortak adı. Uyumuş hayvan ve insanların kanını emdikleri için vampir adı verilmiştir. Korku filimlerinde görüldüğü gibi, insan büyüklüğünde yaratıklar değillerdir. Koyu kırmızımtrak postları vardır. Fâre büyüklüğünde olup, uzunlukları…
Read MoreLeylek (Ciconia)
Alm. Eigentliche Storch, Fr. Cigogne, İng. Stork. Familyası: Leylekgiller (Ciconiidae). Yaşadığı yerler: Eski ve Yeni Dünyâ’nın sıcak ve ılıman bölgelerinde. Özellikleri: Boyunları, ayakları ve gagaları uzundur. Genellikle gaga ve bacakları kırmızıdır. Gagalarını takırdatarak anlaşırlar. Ömrü: 70 yıl kadar. Çeşitleri: Ak leylek, kara leylek, eğer gagalı, açık gagalı, Hint leyleği, Amerikan leyleği meşhurlarıdır. Leylekgiller familyasından sulak yerlerde yaşayan, ayakları, boyunları ve gagaları uzun, göçmen bir kuş cinsi. Boyları 75-150 cm arasında değişir. Erkekleri 3-4 dişileri 2,5-4 kg ağırlıktadır. Ayakları yarı perdelidir. Nehir, göl ve bataklık kenarlarında gündüz dolaşarak, kurbağa, yılan, küçük…
Read MoreLevrek (Morone labrax)
Alm. Seebarsch, Fr. Bar, İng. Bass. Familyası: Hanigiller (Serranidae). Yaşadığı yerler: Atlantik Okyanusu, Karadeniz, Marmara ve Akdeniz sâhillerinde bulunurlar. Özellikleri: Boyu 40-100 cm kadardır. 8-10 kg ağırlıkta, yırtıcı bir deniz balığı. Küçük siyah benekleri olduğundan alabalığı andırır. Eti lezzetlidir. Çeşitleri: Şeritli levrek, damalı doğu levreği, beyaz levrek meşhur türlerdir. Tatlı sularda yaşayanları da vardır. Hanigiller âilesinden, ılık ve soğuk denizlerde yaşayan, güçlü ve çevik bir balık. Tuzlu su levreği veya sudak ismiyle de bilinir. Vücudu füze şeklinde ve derisi iri pullarla örtülü, sırtı kurşunî, karnı gümüşî renktedir. Küçük siyah benekli…
Read More