BAHŞI ABDÜRREZZAK

On beşinci asırda yaşıyan saray katiplerinden. Hayatı hakkında fazla bir bilgi yoktur. Doğum ve vefat tarihleri bilinmemektedir. Adı çoğalttığı ve okuduğu eserlerde Abdürrezzak Şeyhzade Bahşı, Şeyhzade Abdürrezzak Bahşı olarak geçmektedir. Manzumelerinde ise Bahşı, Bakşı Kul ve Türkistani Bahşı mahlasını kullanmıştır. Bahşı, 15. asırda, Doğu Türklerine gönderilen mektup ve fermanları Uygur ve Arap harfleriyle ve Çağatayca yazan katiplerdendi. Ayrıca çeşitli dillerde gazel ve kasideler de yazmıştır. Manzumelerinin bir kısmı ve çoğalttığı eserler kütüphanelerde mevcuttur. Çoğalttığı eserlerden bazıları şunlardır: 1) Atabet-ül-Hakayık, 2) Mahzen-ül-Esrar, 3) Fatih Sultan Mehmed Yarlığı.

Read More

BAHŞI (Bakşı)

Kopuz çalan eski Türk şair musikişinası; ruhani rahip, budist rahibi. İlk şekli, İslamiyetten önce kam olarak görülür. Kamlar eski devirlerde musiki ile sihir yaparlar, şiirler terennüm ederler, güya gaipten haber verirler ve hekimlik vazifesini görürlerdi. On birinci yüzyılda mühim bir Türk-İslam merkezi olan Kaşgar’da cemiyetteki iş bölümü doktorla efsuncuyu ve şiirle sihirbazı kesinlikle ayırınca, kamın yerini bakşı aldı, ancak Türklerde az çok eski yerini muhafaza etti. Çünkü İslamiyetten önce halk eskiden gelen bir inançla az çok bunların ilahi bir yönünün bulunduğunu kabul eder ve bakşıların geldikleri yere uğur getirdiklerine inanırlardı.…

Read More

BAHRİYE NEZARETİ

Osmanlı Devletinde tanzimat sonrası dönemde deniz kuvvetleriyle ilgili işleri yürüten teşkilat. Tanzimattan önce, Osmanlı donanmasının ve diğer bütün Bahriye teşkilatının bağlı olduğu en yüksek makam Kaptan-ı deryalık makamı idi. Uzun müddet deniz işlerine bakan bu makam, 13 Mart 1867 yılında kaldırılarak yerine 19 Mart 1867’de Bahriye Nezareti kuruldu. Kaptan-ı deryaya da bahriye nazırı denildi. Bu tarihten, saltanatın kaldırılmasına kadar elli altı bahriye nazırı vazife yaptı. Bahriye Nezareti, 4 Kasım 1922’de İstanbul hükumetinin sona ermesine bağlı olarak ortadan kalktı. Buna karşılık Ankara’da 1920’de kurulan Bahriye Dairesi, 1924’ten itibaren de Bahriye Vekaleti…

Read More

BAHREYN

DEVLETİN ADI Bahreyn Devleti BAŞŞEHRİ Manama NÜFUSU 516.000 YÜZÖLÇÜMÜ 661 km 2 RESMİ DİLİ Arapça DİNİ İslam PARA BİRİMİ Bahreyn Dinarı Basra Körfezindeki adalar topluluğunda kurulan küçük bir körfez devleti. Suudi Arabistan’ın 21 km doğusunda yer alır. Tarihi Bahreyn Adaları, tarih boyunca ticari ve stratejik öneme sahib olmuştur. 1520’den 1602 yılına kadar Portekizlilerin işgalinde, 1602 yılından 1783 yılına kadar Safevilerin kontrolü altında kaldı. 1783 yılında, şu anda iş başında bulunan halife ailesi idareyi ele geçirdi. On dokuzuncu yüzyılda İran, Mısır ve devlet kurmak için çalışan Suudiler ele geçirmeye çalışmışlarsa da,…

Read More

BAHİRA

Peygamberimiz Muhammed aleyhisselamın çocukluk zamanında yaşamış Süryani rahibi. Zamanın ilim ve fennine aşina, kozmografya ve astronomi ilminde geniş bilgi sahibiydi. Tevrat ve İncil’de ahir zaman peygamberi ile ilgili bahisleri okumuş ve onun alametlerini öğrenmişti. Teslis (Trinite: üç tanrı) inancını kabul etmediği için, diğer papazlar tarafından kiliseden kovulmuştu. Peygamber efendimiz çocukluğunda amcası Ebu Talib ile Şam’a giderken, Beriyye-i Şam tarafında Busra denilen yerde Bahira’ya rastladı. Bahira, Muhammed aleyhisselamı ve onun başı üzerinde gölge yaparak gezinen bulutu, yaslandığı ağacın dallarının yeşerip çoğalması gibi alametleri görünce, O’nun ahir zaman peygamberi olduğunu anladı. Kervandakileri…

Read More

BAHÇE

Alm. Garten, Fr. Jardin, İng. Garden. Çiçek, meyve ve süs ağaçları gibi bitkileri; süs veya ticaret maksadı ile yetiştirmek için, parklardan küçük olan ve bahçe mimarisi planlamasına göre yapılan etrafı çevrili yerler. Bahçeler kurulma maksatlarına göre, tarım, süs, botanik, zoolojik diye çeşitlere ayrılırlar. Tarım bahçesi; içerisinde sebze ve meyve yetiştirilen bahçelerdir. Süs bahçeleri; bunlar özel ve genel olurlar. İnsanların dinlenme ve gezinti yeridir. İçerisinde her zevke hitab eden çiçek ve ağaçlar vardır. Botanik bahçeleri; çeşitli bitkiler üzerinde ilmi araştırma ve inceleme yapmak üzere kurulmuş zoolojik bahçeler. Bu çeşit bahçelerde bitki…

Read More

BAHARAT BİTKİLERİ

Alm. Gewürze, Fr. Epices, İng. Spices. Besin maddesinden ziyade, lezzet verici olarak yemeklere ve içeceklere ilave edilen bitkisel ürünler. Bu bitkiler, büyük bir kısmına çeşitli iklim bölge ve kuşaklarında rastlanmakla beraber, daha çok tropikal memleketlerde yetişirler. Arabistan, Hindistan, Malaya adaları gibi. Faydalanılan kısımlarına göre gruplara ayrılırlar: Köklerinden faydalanılan baharat bitkileri: Kara turp, kırmızı turp gibi. Gövdelerinden faydalanılan baharat bitkileri: Zencefil, tarçın gibi. Yapraklarından faydalanılan baharat bitkileri: Nane, kekik, merzengüş, maydanoz, defne gibi. Soğan yapısında olan baharat bitkileri: Mutfak soğanı, sarmısak gibi. Çiçeklerinden faydalanılan baharat bitkileri: Karanfil gibi. Meyvelerinden faydalanılan baharat…

Read More

BAHAMA MİLLETLER TOPLULUĞU

DEVLETİN ADI Bahama Milletler Topluluğu BAŞŞEHRİ Nassau NÜFUSU 261.000 (l991) YÜZÖLÇÜMÜ 13.935 km2 RESMİ DİLİ İngilizce DİNİ Baptist Anglikan ve Katolik Atlas Okyanusunda, Amerika kıtasının Florida Yarımadasının 80 km güneydoğu istikametinde, Küba’nın 1000 km kuzeyinde yer alan 700’den ziyade ada ve küçük adacıklardan ve 2000 civarında mercan kayalıklardan müteşekkil adalar topluluğu. Toplam yüzölçümü 13.935 kilometrekareyi bulan bu adacıkların ancak 30’u insanların yerleşmesine müsaittir. Tarihi Bahama Adalarının bilinen en eski tarihi Kristof Coloumb’a dayanmaktadır. Amerika kıtasını keşfi sırasında Kristof Coloumb’un karaya ilk çıktığı yer kendisinin San Salvador adını verdiği, şimdiki ismi…

Read More

BAHAEDDİN ÖGEL

Son devir tarihçilerinden. 1924’te Elazığ’da doğdu. Türklerin Müslüman olmadan önceki dönemlerdeki tarih ve kültürleri üzerine yaptığı araştırmaları ile tanındı. 1945’te Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesini bitirdi. Erzurum Lisesinde ve Hasanoğlan Köy Enstitüsünde tarih öğretmenliği yaptı. Dil Tarih Coğrafya Fakültesi öğretim üyesi Wolfram Eberhard’ın yanında “Uygurların Menşe Efsaneleri, Uygur Devletinin Kuruluşu” konulu doktora tezini tamamlayarak D.T.C.F’de asistan oldu. 1956’da Doçentliğe, 1964’te profesörlüğe yükseldi. İki yıl Tayvan’da Taipei Üniversitesinde misafir profesör olarak ders verdi. Orta Asya’da Türk tarihi ve kültürü hakkında incelemeler yaptı. 7 Mart 1989’da Ankara’da öldü. Daha ziyade Türk…

Read More

BAHADIR ŞAH GÜCERATİ

Gücerat Sultanı. İkinci Muzaffer Şahın oğlu olup, doğum tarihi bilinmemektedir. Babasına karşı ayaklandı ise de yenilerek Delhi Sultanı İbrahim Ludi’ye sığındı. Daha sonra babasının ölümü üzerine 1526’da tahta çıktı. 1531 yılında Babürlülerden Malva ve Çitor’u aldı. Ancak Hümayun Şaha karşı giriştiği savaşı kaybetti. O sıralarda Portekizliler ilk defa olarak Hindistan’a ayak basmışlardı. Bahadır, Portekizlilerden yardım isteyeceği sırada Hümayun Şah, Gücerat’tan ayrıldı. Böylece o, saltanatına tekrar kavuştu. Ancak bu defa da Portekizlilerle mücadeleye başladı. 1537 senesinde Portekiz valisinin görüşme isteğini kabul ederek gemisine gitti. Ancak buraya geldiğinde Gücerat düşmanı Portekizliler üzerine…

Read More

BAHADIR ŞAH – 2

Hindistan’da Babürlü Türk  Devletinin son hükümdarı. Asıl ismi Ebü’l-Muzaffer Siraceddin Muhammed’dir. İkinci Ekber Şah’ın oğludur. 24 Ocak 1775’te doğdu. 1837 yılında babasının ölümü üzerine, 62 yaşında tahta çıktı. Bu sırada  devletin kontrolü İngilizlerin elinde bulunuyordu. 20 sene sadece isimden ibaret kalan bir hükümdarlık yaptı. 1857’de Kalküta yakınlarında Müslüman askerler ayaklandılar. Sür’atle büyüyen ayaklanma sonunda askerler Delhi’de duruma hakim oldular. İkinci Bahadır fiili bir hükümdar olarak göreve başladı. Camilerde hatipler Delhi halkını cihada çağırıyor ve Bahadır Şahı desteklemeleri için ikazlarda bulunuyorlardı. İkinci Bahadır, oğlu Moğol Mirzayı seraskerliğe tayin etti. Fakat bir…

Read More

BAHADIR ŞAH – 1

Babürlü hükümdarı. Asıl ismi Kutbuddin Şah-ı Alem olup, 1707-1712 yılları arasında saltanat sürdü. 1643 yılında Hindistan’ın Dekken bölgesindeki Burhanpur şehrinde doğdu. 1663’te babasını temsilen Hindistan’ın güney ve orta kesimlerini kaplayan Dekken platosu bölgesine gönderildi. 1699’da Kabil valiliğine getirildi. Babasının ölümünde burada bulunuyordu. Hemen harekete geçerek saltanatını ilan eden kardeşi Azam ile Agra yakınlarında Cacav’da savaştı ve onu yenerek oğullarını da öldürdü (18 Haziran 1707). Bahadır-I adıyla tahta çıktığında diğer kardeşi Kam Bahş ve Racputlar ayaklandılar. Bahadır Şah, Haydarabat’ta olduğunu haber aldığı kardeşi Kam Bahş ile karşılaştı ve yaptığı muharebede onu…

Read More

BATI AVRUPA BİRLİĞİ (WEU = BAB)

Almanya, İngiltere, Belçika, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg arasında kurulan savunmada koordinasyon sağlamaya, Avrupa birliğini özendirmeye, ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda işbirliğini geliştirmeye yönelik birlik. Birliğin merkezi Londra’dadır. İngilizce “Western European Union” kelimelerinin kısaltılmışı olarak “WEU” diye ifade edilen Batı Avrupa Birliği 17 Mart 1948’de Brüksel’de imzalanan Ekonomik Sosyal ve Kültürel İşbirliği ve Ortak Savunma Antlaşmasıyla kuruldu. Daha sonra Ekim 1954’te Paris’te yapılan bir toplantıda alınan kararla İtalya ve Almanya’nın da birliğe katılması kabul edildi. Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı (NATO)nın kurulmasına katkıda bulunan BAB, teşkilatın politikalarını uygulamayı hedef aldı. Elli…

Read More

AVRUPA GÜVENLİK ve İŞBİRLİĞİ KONFERANSI (AGİK)

1973’te içerisinde Türkiye’nin de bulunduğu 35 ülkenin arasında Avrupa’da bir savunma güvenlik ve işbirliği sistemi kurmak gayesiyle, konuların tartışıldığı konferanslar organizasyonu. Bu konferanslarda alınan kararların, imzalanan nihai senedlerin, ülkeleri bağlayıcı bir özelliği yoktur. Ancak bu senetler İkinci Dünya Savaşından sonra ortaya çıkan devlet sınırlarını dokunulmaz olarak kabul etmektedir. Sovyetler Birliği daha 1950’li yıllardan başlayarak, Doğu Avrupa’da egemen olması için yaptığı savaşları meşrulaştırmak sebebiyle Avrupa Güvenlik Konferansının toplanması için uğraşıyordu. 1970’li yıllarda doğu ile batı arasında bir yumuşama başlaması, böyle bir konferansın toplanmasına mani oldu. Daha sonra 1972 ileHaziran 1973 tarihleri…

Read More