Gün: 12 Ağustos 2023

Alm. Bankier, Fr. Banquer, İng. Banker. Para, kredi, esham ve tahvilat  işleri ile uğraşan kişiler. Türkçe sözlüklerde; bankacı, büyük sarraf ve mecazi anlamda çok zengin kimse diye genellikle üç ayrı şekilde tarif edilmektedir. Banka ve banker, aynı kökten gelme kelimelerdir. Yaygın tarihi bilgilere göre, ortaçağın Lombardiyalı sarrafları, çarşı ve pazar yerlerinde tahta sıralarda oturarak iş yaparlarmış. Getirilen paraları tartar, ayar muayenesinden geçirir ve değiştirirlermiş. Oturdukları tahta sıralar, masalar dolayısıyle, bunlara “banchierie” yahut “banker” denilirmiş. Başlangıçta yalnız para değiştirmekle uğraşan bankerler zamanla başka yerlere gönderilmek üzere para almaya, emanet kabul etmeye…

Read More

Alm. Bank, Fr. Banque, İng. Bank. Sermaye, para ve kredi üzerine işlem yapan kuruluş. Bankalar faizle mevduat toplayarak, bu fonları, kredi talebinde olanlara, belirli bir karla aktarırlar. Bu asli fonksiyonunun yanısıra, para ve para ile temsil edilen kıymetlerin alım satımına aracılık etmek, iskonto, avans, senet tahsili, ticari hesaplaşma, muhafaza, teminat ve kefalet mektubu vermek şeklinde sıralanabilen işlemler de bankacılık faaliyetleri arasında sayılabilir. Hatta, kağıt para ihracı görevi de bankalarca üstlenilmiştir. Bankalar yaptıkları işlemlere göre, emisyon bankaları (Merkez Bankası), ticaret bankaları, sanayi bankaları, emlak (ipotek) bankaları, ziraat bankaları, halk bankaları olmak…

Read More

DEVLETİN ADI Bangladeş Müslüman Halk Cumhuriyeti BAŞŞEHRİ Dakka NÜFUSU 115.500.000 YÜZÖLÇÜMÜ 143.998 km2 RESMİ DİLİ Bengal dili ve Urduca DİNİ İslam PARA BİRİMİ Taka Güney Asya’da Müslüman bir devlet. 1971 senesine kadar Pakistan’ın “Doğu Pakistan” adlı eyaleti, daha önceleri de İngilizlerin Kıta Hindi’nde Bengal eyaleti idi. Kuzey-güney arası 625 km, doğu-batı arası 304 kilometredir. Tarihi Bangladeş, M.Ö. bölgede hüküm süren büyük devletlerin, M.S. 750-1200 arasında yerel Palas Hanedanların hakimiyeti altında kaldı. Onuncu asırdan itibaren Müslümanlar bölgeye hakim olmaya başladılar. Bangladeş 12. asırdan 1757 yılına kadar Müslümanların idaresinde, 1757’den 1905 yılına…

Read More

Tayland’ın başşehri. Tayland’ın tek büyük şehri ve limanıdır. Bu özelliği ile kültür ve ticaret merkezi olmuştur. Şehir Tayland Körfezinden 40 km içeride, Chao Phraya Irmağının deltası üzerinde kuruludur. Nüfusu hızla artmakta olup, 90’lı yıllarda 6 milyon civarındadır. Nüfusunun yüzde 97’sini Taylar meydana getirmektedir. Nüfusu hızla artmakta olduğu için kötü bir şehirleşme ve gecekondu problemi ile yüzyüzedir. Çok sayıdaki kanalıyla eskiden doğunun Venedik’i olarak meşhur olan Bangkok’ta otomobile duyulan büyük ilgi dolayısıyla kanalların çoğu doldurulmuş bu da şehrin tabii güzelliğini bozmuş, ilaveten başka problemler de meydana getirmiştir. Merkezileşmiş bir devletin başşehri…

Read More

Alm. Okra, Ocker, Bamia (f), Fr. Gombo, Bamias, İng. Okra, Gumbo. Familyası: Ebegümecigiller (Malvaceae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Memleketimizde sebze olarak hemen her yerde yetiştirilmektedir. Mutedil iklimlerde yıllık, sıcak iklimlerde ise, bir kaç defa yetiştirilebilen, boyu 1-2 metreye kadar uzayan, yaprakları asma yaprağına benzeyen, meyvesi beş bölmeli, tohumları yuvarlak ve yeşilimtrak gri renkte bir sebze. Akdeniz çevresi, en müsait ve önemli yetişme bölgesidir. Türkiye’nin Erzurum, Kars gibi soğuk ve yüksek yerleri hariç, hemen hemen her yerinde yetiştirilebilmektedir. En çok Akdeniz ve Ege bölgesindeki ovalar ile Amasya’da ziraati yapılır. Memleketimizde, Sultani, Amasya…

Read More

Alm. Bambusrohr (m), Fr. Bambou (m), İng. Bamboo. Familyası: Buğdaygiller (Gramineae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Kısmen Akdeniz bölgesi. Asya, Amerika ve Afrika’nın tropik iklim bölgelerinde, geniş alanlar kaplayan, 25-40 m kadar boylanan; çit, hasır, küfe, sepet, olta kamışı ve baston yapımında kullanılan, bir kamış çeşidi. Hintkamışı da denilmektedir. Bambu, kalabalık yerleşim merkezlerinde ev yapımında, süse meraklı kişiler tarafından ev dekarasyonu yapmakta, çeşitli el sanatlarında çok kullanılır. Filizlerinden hayvan yemi olarak da istifade edilir. Memleketimizde Akdeniz bölgesinin bataklık sahalarını kurutmak için yetiştirilir. Bambu kamışlarının ortası boştur. Gövdeleri odunsu, boğum noktaları dolu, genişliğine…

Read More

Fransız romancısı. Tours’da 1799 yılında doğdu. 1850 yılında Paris’te öldü. Zengin bir ailenin çocuğu olup, ailesi noter olmasını istiyordu. Hatipler Kollejinde tahsilini bitirdikten sonra, Paris’te bir müddet noter katipliği yaptı. Çabuk zengin olma hevesi çeşitli işlere girmesine ve çok borçlanmasına sebeb oldu. İlk zamanlar tiyatro sahasında meşhur olmak istediyse de başarılı olamadı. 1829 yılına kadar takma adlarla eserler yazdı. Bu yıldan sonra sıkı bir çalışma ile kendisine şöhret kazandıran eserleri sıra ile yazmaya başladı. Böylece İnsanlık Komedisi adını verdiği ünlü romanlarının serisini meydana getirdi. Bu eserlerinde şahısları, yaşadıkları muhit içinde…

Read More

Alm. Baltimorevogel, Fr. Oriole de Baltimore, İng. Baltimore oriole. Familyası: Amerika sarıasmasıgiller (İcteridae). Yaşadığı yerler: Kuzey ve Orta Amerika’da yaşar, kışın Güney Afrika’ya göç eder. Özellikleri: 18-21 cm boyunda, turuncu-siyah renkli, ötücü bir kuş. Baş ve sırtlarında siyah renk hakimdir. Ömrü: 35-40 yıl. Çeşitleri: Amerika sarıasması ve pirinçkuşu da aynı ailedendir. Amerika sarıasmasıgillerden arkadaş canlısı, hareketli ve ötücü bir kuş türü. Siyah, parlak sarı veya turuncu karışımı tüylü, oldukça uzun sivri gagalıdır. Dışları daha koyu ve yeşilimsidir. Başı, göğsü, sırtı, kanatları ve kuyruğu siyahtır. Kanatları açıldığında 28,5 ila 32 cm…

Read More

Alm. Honigsaft, Fr. Nectar, İng. Nectar. Bazı çiçeklerin içinde bulunan salgı dokuları tarafından salgılanan, böcekler tarafından emilen tatlı sıvı. Böcekler aracılığıyla tozlaşma yapan birçok bitkiler balözü (nektar) adında şekerli bir sıvı salarak böcekleri çekerler. Balözü, nektaryum (balözü salgı bezi) denen salgı bezleri tarafından meydana getirilir. Nektaryumlar genellikle çiçekte veya çiçek dışında olabilir. Çiçekte bulunduğunda, ya özel yapılar teşkil eder veya çiçeğin herhangi bir kısmı nektar salma özelliği kazanır. Çiçek dışı nektaryumlar çiçeğin haricindeki gövde, yaprak gibi organlar üzerinde bulunurlar. Mesela, bakla yaprak kulakçıklarının alt yüzeyinde koyu renkli noktacıklar vardır. Bu…

Read More

Alm. Ballon (m), Fr. Bollon (m), İng. Balloon. İçine havadan daha hafif gaz veya sıcak hava doldurularak uçması sağlanan, kumaş, kağıt, kauçuk naylon, poliüretan veya neopren gibi maddelerin karışımından küre veya armut biçiminde yapılan bir uçma aracı. Kullanıldığı gayeye göre insanların binmesi veya muhtelif araçların yerleştirilmesi için bazılarının altında bir sepet ve bu sepeti balona tutturmaya yarayan bir de ağ bulunur. Balonlarda, hafif gaz olarak hidrojen ve helyum kullanılır. Hidrojenin yanıcı, helyumun ise pahalı olması birer dezavantaj teşkil etmesine rağmen kaldırma kuvveti ve dayanıklılık bakımından hidrojen daha iyidir. Hidrojenle şişirilen…

Read More

Alm. Bienenvachs, Fr. Cire, İng. Wax. Arıların peteklerini yapmak için karın halkaları arasından saldıkları yumuşak sarı veya daha koyu madde. Bunun yanında sanayide hazırlanan maddeye de balmumu denir. Umumiyetle balmumu deyince arının hazırladığı petekteki mum anlaşılır. Arılar karın halkaları arasındaki deri altı bezlerinden salgıladıkları maddeleri, arka ayakları ile alıp çenelerinde yoğururlar ve bunlarla petek yaparlar. Balmumu elde etmek için, önce petekler baldan ayrılır. Sonra kaynar suya atılır. Yüzeyde toplanan balmumu alınır. Balmumu molekül ağırlığı yüksek, doymuş veya doymamış bazı asitler, alkol ve ester karışımıdır. Yoğunluğu bire yakındır (0,966). Erime noktası…

Read More

Alm. Labiaten, Fr.  Labiées Labiacées, İng. Labiatae. Türlerinin çoğu yıllık otsu bitkiler veya ağaçcıklar. Gövdeleri 4 köşeli, yaprakları basit, karşılıklı çapraz dizilişli olup, uçucu yağ yönünden zengin bez tüyleri bulunur. Çiçekleri, taşıyıcı yaprakların koltuğundan çıkan sık kümeler durumundadır. Çanak yaprakları dilimli taç yaprakları 5, fakat iki taç yaprağın (petal) birleşmesi ile 4 dilimli çoğunlukla 2 dudaklıdır. Üst dudak miğfer şeklinde 2 taç yapraktan, alt dudak ise 3 taç yapraktan yapılmış olup lopludur. Erkek organları uzunlukları farklı iki çift meydana getirirler. Yaklaşık olarak 200 cins ve 3200 türü vardır. Türkiye’de 38…

Read More

Alm. Lamium, Fr. Lamier, İng. Dead-nettle. Familyası: Ballıbabagiller (Labiatae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Değişik türleri, değişik yerlerde yetişir. Ballıbabagiller familyasından mor çiçekli, pembe, krem veya beyaz renkli bir bitki. Memleketimizde 27 türü tesbit edilmiştir. Çoğu türleri, Batı ve Güney Anadolu’da yaygındır. Bunun yanında diğer bölgelerde de yer yer rastlanmaktadır. En çok bilinen ve kullanılan türleri şunlardır: Beyaz ballıbaba (Lamium album): Türkiye’de yetiştiği yerler: Trabzon civarı, Bayburt (Kop Dağı), Erzurum, Bingöl dağları ve Rize’dir. Mayıs, eylül ayları arasında beyaz renkli çiçekler açan, 20-30 cm boyunda, çok senelik bir bitkidir. Çitler, koru kenarları…

Read More

Akdeniz’de yer alan üç büyük yarımadanın en doğuda bulunanı. Balkan Yarımadası;Kuzeyde Tuna’nın aşağı kesimleri ve Sana Irmağı, doğuda Karadeniz, güneydoğuda Ege Denizi, güneyde Akdeniz, güneybatıda İon Denizi ve batıda Adriye Denizi ile çevrilidir. Yüzölçümü yaklaşık 505.000 km2dir. Bölgeyi kaplayan, sık ormanlarla kaplı sıradağlar manasına yarımadaya Balkan ismi verilmiştir. Yarımadayı kaplayan dağlar doğuda enlemesine, batıda boylamasına uzanır. Önemli sıradağları Karpatlar (Romanya), Balkan ve Rodop dağları (Bulgaristan), Dinar Alpleri (Yugoslavya), Pindhos Dağları (Yunanistan)dır. Yarımadanın en önemli düzlüğü, Rumeli Ovasıdır. Yarımada kıyılarında Akdeniz iklimi hakimdir. İç kesimlerde ise kışları soğuk ve yağışlı kara…

Read More

Yüksek hızla hareket eden mermilerin hızını hesaplamak maksadıyla kullanılan sarkaç. Merminin  hızını hesaplamakta takip edilen yol şöyledir: v hızıyla yatay olarak hareket eden m kütleli bir mermi, l uzunluğundaki bir ipin ucuna asılmış olan M kütleli bloka saplanır. Blok, kendisine saplanan merminin tesiriyle v’ hızı ile hareket ederek denge durumundan h kadar yükselir. Bu durumda ipin düşeyle yaptığı a açısı ölçülür. ABC dik üçgeninden istifade edilerek bulunan h= l (1-Cos a) bağıntısı yardımıyla h yüksekliği hesaplanır. Momentumun korunumu kanunundan ve enerji dönüşümlerinden istifade edilerek yazılan: m.v = (m+M) v’ 1/2(m+M) v’2…

Read More

Alm. Ballistik, Fr. Balistique, İng. Balistics. Mermi ve füzelerin hareketlerini inceleyen bir bilim dalı. Uygulamalı mekaniğin bir kolu olarak düşünülebilir. Balistik üç bölüme ayrılır: 1) Mermi veya füzenin, silahta veya tesir sahasındaki hareketini inceleyen iç balistik, 2) Uçuş sırasındaki hareketini araştıran dış balistik. 3) Hedefteki etkileri inceleyen terminal balistik. Herbir kısım bir önceki bölümle sıkı irtibatlıdır. İç balistik: Bu bölüm, kimyasal enerji kaynağını, gazın genişlemesini ve ortaya çıkan enerjinin kontrolünü ve yönlendirilmesini inceler. Askeri silahlar, askeri olmayanlara göre sıcaklık ve basınç bakımından daha çok zorlanmış durumlarda çalışırlar. Bir merminin silah…

Read More

Alm.Walfisch, Fr. Baleine, İng. Whale. Familyası: Balinagiller (Balaenidae). Yaşadığı yerler: Sürüler halinde, çoğunlukla soğuk okyanuslarda yaşar. Özellikleri: 30 metre boyunda, 200 ton ağırlıkta olanları vardır. Suda yaşayan sıcak kanlı memelilerdir. Yavrularını doğurur ve sütle beslerler. Ömrü: 70-90 yıl. Çeşitleri: İspermeçet, gagalı, katil balinalar ile yunuslar dişli balinalardandır. Mavi balina, kambur balina, Grönland balinası (Kutup balinası), Fin balinası dişsiz, çubuklu balinalardır. Arktik denizlerde yaşayan en iri ve büyük memeli hayvan. 60 fil veya 350 sığır rahatlıkla içine sığabilir. Ağzını açtığında bir kayıkla tayfalarını rahatlıkla yutabilir. Memeli olup, akciğer solunumu yapmasına rağmen…

Read More

Fatih Sultan Mehmed Hanın kurdurmuş olduğu, Enderun-ı Hümayün adlı Saray Üniversitesinde yetişen meşhur akıncı beyi. Sultan İkinci Bayezid Han devrinde Silistre Beylerbeyliği yaptı. Fevkalade cesur, sadık ve kabiliyetli bir kumandandı. Pekçok ve büyük hizmetlerde bulundu. Kendisi Silistre Beylerbeyi bulunduğu sıralarda isyan eden Eflak Voyvodasına karşı gönderilen Osmanlı ordusunda yararlıklar gösterdi. Yine aynı beylerbeyliği sırasında Macaristan’a ordu sevkederek Varadin Kalesi ile diğer pekçok yeri zaptetti. Daha sonra Prut Nehrini geçerek Akkerman Kalesini ele geçirmek isteyen Buğdan Voyvodasını ordusu ile hezimete uğrattı. 1498 yılında 40.000 kişilik ordusu ile Lehistan üzerine akınlar yaparak…

Read More