Kategori: Biyografiler

İran efsânevî kahramanlarından. Ünlü İran şâiri Firdevsî’ye âit olan Şehnâme adlı eserde büyük bir kahraman olarak gösterilir. Rüstem, Türk Edebiyatında Rüstem-i Zal, halk ağzında da Zaloğlu Rüstem diye anılır. Bilhassa İranlılar ile Turanlılar arasındaki mücâdelelerde kahramanlık, güçlülük ve yiğitlik göstermiştir. Bu yüzden pehlivan, yiğit, hükümdar gibi şahısları övmek için Zaloğlu Rüstem’in adı kullanılır.

Son devir âlimlerinden. Bosna, Foça’da 1886’da doğdu. Ahmed Beyin oğludur. Dedesi Zülfikâr Paşa, Akkoyunlu soyundandır. İyi bir tahsil gördü. Yaşayışı, ilmi, edebi herkese örnek olacak şekildeydi. Gâyet vakarlı ve sabırlıydı. Son asrın zâhir ve bâtın ilimlerinde kâmil ve dört mezhebin fıkıh bilgilerinde mâhir büyük âlim Seyyid Abdülhakîm Arvâsî’nin sohbet ve hizmetinde bulunurdu. Çok sevilir ve beğenilirdi. Aldığı feyzlerin bereketiyle kemâl derecelere ulaştı. Halk içinde Hak’la berâberdi. Yûsuf Ziyâ Bey yakınlarından birine şöyle anlatmıştı: “Rüyâda Abdülhakîm Efendinin elinin ayasını öpmüştüm. Ertesi günü, Eyüpsultan’daki evine giderek, rüyâmı anlatmak istedim. Her zaman olduğu…

Son devir Osmanlı veliahtlarından. 1857’de İstanbul’da doğdu. Sultan Abdülazîz Hanın büyük oğludur. Sarayda özel öğrenim görerek yetiştirildi. 1867’de henüz 10 yaşındayken babasıyla birlikte Avrupa seyahatine katıldı. 1876 yılında Sultan Abdülazîz Hanın tahttan indirilip şehit edilmesi, onun üzerinde büyük tesir bıraktı. Babasına ve kadın efendiye yapılan muameleler ömür boyunca unutamadığı hâdiseler oldu. Bu bakımdan her an öldürülme endişesiyle yaşadı. Sultan İkinci Abdülhamîd Han tahttan indirilince Sultan Reşâd pâdişâh oldu. Yûsuf İzzeddîn Efendi de veliaht îlân edildi. 1910 yılında İngiltere Kralı Yedinci Edvard’ın cenâze törenine katılmak için Londra’ya gitti. Osmanlı hükümeti adına…

On üçüncü yüzyıl tasavvuf şâiri. Hayâtı ve kimliği hakkında kesin mâlumât yoktur. Şiirleri asırlar boyunca zevkle ve hayranlıkla okunmuş, yalnız bizde değil birçok ülkelerde de alâka uyandırmış bulunan müstesnâ bir şahsiyettir. Bâzı kayıtlardan ve şiirlerinden 1240 yıllarında doğduğu, 80 sene civârında yaşadığı, Bolulu olduğu, Eskişehir-Sarıköy’de (Bugünkü ismi Yûnus Emre) vefât ettiği ve buraya defnedildiği anlaşılmaktadır. Ankara-Eskişehir demiryolunun kenarında bulunan türbesi 1948’de yolun genişletilmesi için kaldırılmak istendi. Fakat bir türlü bu işte muvaffak olunamamıştı. Hatta bir defâsında döşenen rayların sökülüp sekiz metre geriye atıldığı görüldü. Bunun üzerine Yûnus Emre için bir…

Türk siyâset adamı. Anavatan Partisinin Turgut Özal’dan sonraki genel başkanı ve Başbakan. 2 Eylül 1935’te Erzincan’da doğdu. 1955’te Erzincan Lisesini bitirdi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi. Fakültenin son sınıfındayken Çanakkale-Bayramiç’te evlendi. Askerlik hizmetini Nevşehir’de yedeksubay-öğretmen olarak tamamladıktan sonra 1964’te hukuk diploması aldı. 1967’de serbest avukatlığa başladı. 1968’de Adalet Partisi listesinden Erzincan belediye meclisi üyeliğine seçildi. 1972’de AP’nin Erzincan il başkanı oldu. 1977’ye kadar bu görevini sürdürdü. 12 Eylül Harekâtından sonra 1983’te siyâsal partilerin teşkilâtlanmasına izin verilince, ANAP Erzincan teşkilâtının kuruluşuna katıldı. 6 Kasım 1983 seçimlerinde bu partiden Erzincan milletvekili…

Rusya devlet ve siyâset adamı. 1931’de Sverdlovsk’ta doğdu. Rus kökenli bir çiftçinin oğludur. İnşaat mühendisliği öğrenimi gördükten sonra, bir inşaat işletmesinde idâreci olarak vazife aldı. 1861’de Sovyetler Birliği Komünist Partisine girdi. Parti içinde hızla yükselerek Sverdlovsk bölgesi parti birinci sekreterliğine getirildi. Mihail Gorbaçov’un Sovyetler Birliği devlet başkanı oluşundan hemen sonra Moskova’ya çağrıldı. Nisan 1985’te Komünist Partisi Merkez Komitesine seçildi. Ekim 1985’te de Moskova Parti Teşkilâtı Şefi oldu. Kısa zamanda kamuoyunun güvenini kazandı. Aynı zamanda Politbüro’ya da girdi. Yegor Ligaçev ile anlaşmazlığa düştü. 1987’de Gorbaçov tarafından görevden uzaklaştırıldı. Şubat 1988’de partiyle…

Alman sosyolog, ekonomici ve politik yazarı. 21 Nisan 1864 senesinde Erfurt’ta doğdu ve 14 Haziran 1920 senesinde Münih’te öldü. Hastalıklı geçen gençlik yıllarında üniversiteye ara vererek Münih’te bitirdi. Mesleğe başlar başlamaz sosyal târih konularına ağırlık vererek çalıştı. Bilhassa Roma İmparatorluğunun son zamanlarındaki sosyal problemleri inceledi. Weber, daha sonra sosyoloji konusundaki çalışmalarını daha da derinleştirerek devlet, ekonomi, hukuk, din yönünden sosyal meselelere ehemmiyet verdi. Weber’in dikkatini çeken önemli bir sosyal konu İslâm devletlerinde kapitalizm ve rasyonalizmin batı devletlerine nazaran istihsâli zorlamada önemli bir unsur olmayışıdır. Weber, politika ile de uğraşmıştır. Politikaya…

Modern buhar makinasının kâşifi. İskoçyalı olup, 19 Ocak 1736’da dünyâya geldi. 19 yaşındayken bir cihaz imâlatçısının yanında çalışmaya başladı. Daha sonra kendi başına işyeri açarak çalışmaya devam etti. Fakat izinsiz olduğu için işyeri kapatıldı. Üniversite Watt’a sâhip çıkarak onu laboratuarlarında cihaz yapması için işe aldı. Üniversite profesörleri Watt’ın kâbiliyetini fark ederek onu yetiştirmeye çalıştılar. Watt ilk olarak 1705 senesinde Thomas Newcomen’in yaptığı buhar yoğunlaştırıcı silindir üzerinde çalışmalarına başladı. Bu çalışmalarında buharın, basıncın ve sıcaklığın tesirlerini deneylerle tespit etti. Deneylerde bulduğu önemli husus silindire giren buharın sıcaklığı kadar silindirin de sıcaklığının…

Amerika Birleşik Devletlerinin kurucusu ve ilk devlet başkanı. 22 Şubat 1732 senesinde doğmuş ve 14 Aralık 1799 senesinde Mount Vernon’da ölmüştür. Dedeleri 1657 senesinde İngiltere’den göç etmiştir. Gençliğinde Virginia bölgesinde bir mühendis yanında arâzi incelemesi yapmış, ağır tabiat şartlarına alışmıştır. Fransız ve yerlilerle savaşta İngilizlerle birlikte savaştı. İngilizlerle yakın münâsebetlerde bulunduğundan onların asıl niyetlerinin sömürgecilik olduğunu anladı ve onlardan nefret etmeye başladı. Çiftliğine çekilip tütün ve diğer ziraî işlerle uğraşmaya başlayınca İngilizlerin çiftçilerin mallarını yok pahasına alarak büyük kârlar elde ettiğini ve bu kârları asıl vatanları olan İngiltere’ye gönderdiklerini anladı.…

Demokrasinin Polonya’ya gelişini sağlayan işçi lideri ve Cumhurbaşkanı. 1943’te Popowo, Wroclaw yakınlarında doğdu. Bir marangozun oğludur. Kitleler karşısında olağanüstü etkileme gücü bulunan Walesa, bağımsız sendika hareketinin lideri olarak ülkesinde ve milletlerarası alanda ün kazandı ve 1983’te Nobel Barış Ödülünü aldı. Yalnızca ilköğretim ve meslekî eğitim gördü. Önce makine, sonra Dobrzyn’de elektrik işçisi olarak çalıştı. 1967’de Gdansk’taki Lenin Tersânelerine elektrikle ilgili montajcı olarak girdi. 1970’te Gdansk’ta gösteri yapan işçilerin üzerine, polisin ateş açmasıyla başlayan kanlı hâdiselerden sonra, bağımsız sendika kurma mücâdelesine katıldı. Grev Komitesine üye oldu ve Aralık 1970’te tutuklandı. Tersânedeki…

Meşhur Fransız romancısı. 1828’de Nantes’te doğdu. Paris’te hukuk tahsil ettikten sonra edebiyat ve tiyatro ile meşgul oldu. İlk başarılı oyunu Alfonse Dumas’ın himâyesinde 1850’de sahneye konmuştur. 1905’te Amiens’te öldü. Yazılarında, yaşadığı yıllarda hayretle karşılanan ve gerçekleşmesi imkânsız görülen konuları işlemiştir. Son zamanlarda kurgu-bilim diye isimlendirilen roman çeşidinin ilk temsilcisidir. Tiyatro eserleri yazmakla başladığı yazı hayâtında 1863’te yazdığı Balonda Beş Hafta isimli romanı kendisine büyük bir ün sağladı. Böylece ilmî buluşlarla ilgili bir takım romanlar yazmaya koyuldu. Romanlarında enteresan ve göz kamaştırıcı fikirler ortaya attı. Bunlardan bâzıları çok sonraları gerçekleşti. Kitaplarında…

Türk güreşçi ve yönetici. 17 Şubat 1907’de İstanbul’da doğdu. 17 Şubat 1981’de İstanbul’da öldü. Birçok şampiyonluklar kazandığı güreşi 1930’da genç yaşta bıraktıktan sonra güreş hakemi ve yönetici olarak tanındı. Güreş Federasyonunun çeşitli kademelerinde çalıştı. Çeşitli târihlerde on beş yıl süreyle Güreş Federasyonu başkanlığını yürüttü. 1949’dan 1981’e kadar uluslararası güreş federasyonu (Fila) Asya-Avrupa komitesi ikinci başkanlığı görevini yürüttü.

Türk mîmar ve siyâset adamı. 10 Kasım 1927’de Elazığ’da doğdu. İlk ve orta tahsilden sonra 1944’te İstanbul Teknik Üniversitesi Mîmarlık Fakültesine girdi. 1949’da bu fakülteyi bitirdikten sonra devlet hizmetine girdi. 1950-51 yıllarında PTT ve Bayındırlık Bakanlığında mîmar olarak vazife yaptı. 1951’de Paris’e gitti. Orada August Perret ve Le Corbusier gibi mîmarların bürolarında çalıştı. Paris’te Sorbonne Şehircilik Enstitüsünün kurslarına katıldı. 1953’te kazandığı bir yarışmadaki projesini uygulamak üzere yurda döndü. Ankara’da büro açarak serbest çalışmaya başladı. Yurt içinde ve milletlerarası özellikte birçok proje yarışmalarına katıldı. Bunlardan 13 tânesinde birinci oldu. 1958’de Ankara…

Tiyatro ve sinema oyuncusu ve tiyatro yönetmeni. Asıl ismi; Mehmed Vasfi Rıza’dır. 1902 senesinde İstanbul’da doğdu. Bâyezîd Rüştiyesinde, Kuleli Askerî Lisesinde, Alman Ticâret Mektebinde ve Sanâyî-i Nefîse Mektebinde (Güzel Sanatlar Akademisinde) öğrenim gördü. 1917’de Dârü’l-Bedâyinin tiyatro okuluna girdi. Bu okula devam ederken küçük rollerle sahneye çıktı. 1921’de bir müddet Türk Tiyatrosunda rol aldı. 1923’te Şehir Tiyatrosunda oyuncu olarak çalışmaya başladı. Güldürü adı altında Osmanlı devlet ve toplum hayâtı ve kurumlarıyla alay edici eserler veren Musâhipzâde Celâl’in Aynaroz Kadısı ve Bir Kavuk Devrildi gibi oyunlarında rol aldı. Bilhassa 18. yüzyıl Osmanlı…

Ünlü bir ressam. Hollanda’nın Brabant eyâletindeki, Groot-Zundert kasabasında 1852 yılında doğdu. Babası râhip olan Van Gogh, küçük yaştayken tablo ticâretiyle uğraşan bir firmada çalıştı. 1876 senesinde sanat öğretmenliği ve râhiplik yaptı. 1877-1878 senelerinde Amsterdam’da ihtisas yaptıktan sonra mâden işçileri arasında râhipliğe devam etti. 1880 senesinde resim dalında ihtisas görmek için Brüksel’e gitti. Bir ara ağabeyinin dâveti üzerine Paris’e gitti. Burada kaldığı süre içerisinde empresyonist ve neo-empresyonist ressamların tesiri altında kaldı. Şöhretinin temeli olan resimlerini burada yapmaya başladı. Resimlerinde kullandığı renkler giderek daha aydınlık olmuş ve en bâriz özelliği olan güneş…

Pakistanlı general ve devlet adamı. 1924 senesinde Cullundur’da doğdu. 17 Ağustos 1988 günü uçağına yapılan bir sabotajla şehit edildi. Ziyâ-ül-Hak, Kraliyet Hindistan Askerî Akademisini 1945 senesinde bitirerek orduya katıldı. On dokuz yıl kurmay olarak görev yaptı. İngiliz ordusunda ve ABD’de askerî öğrenim gördü. Kuetta’daki Komuta Karargâh Okuluna öğretmen olarak tâyin edildi. 1965’te kıta görevine başladı. 1966-69 seneleri arasında Kara kuvvetlerinde çeşitli birliklerde komutanlık yaptı. 1969-71 arası Ürdün Kara Kuvvetlerinde danışmanlık görevinde bulundu. 1972’de tuğgeneral oldu; ardından Butto tarafından generalliğe yükseltildi. 1976 senesinde Genelkurmay başkanı oldu. Ziyâ-ül-Hak, 1977 seçimleri sonunda Pakistan…

Türkiye’de çay tarımının başlamasına, gelişmesine ve yerleşmesine önderlik eden zirâat mühendisi. 1880 senesinde Muğla’da doğdu. İlk ve Orta öğreniminden sonra İstanbul Halkalı Yüksek Zirâat Okulunu bitirdi. Bir müddet Orman mühendisliği ve öğretmenlik yaptı. 1920 senesinde İktisat Vekâleti, Zirâat Umûm Müdürlüğü vazifesine tâyin edildi. Vazîfesiyle ilgili bir gezi sırasında Doğu Karadeniz bölgesinin çay ve turunçgiller üretimine elverişli olduğunu görerek bu bölgede çay tarımının başlatılması için gayret sarf etti. Bunun üzerine 1924 senesinde Rize yöresinde çay, fındık ve turunçgiller üretimiyle ilgili özel bir kânun çıkarıldı ve Çay Araştırma Enstitüsü kuruldu. Enstitünün kurucusu…