Abdülhamid Han – II

Osmanlı padişahlarının otuz dördüncüsü ve İslam halifelerinin doksan dokuzuncusu. Sultan Abdülmecid’in ikinci oğlu olup 1842’de Tir-i Müjgan Sultandan doğdu. On yaşında iken annesini kaybeden şehzade Abdülhamid, babasının emriyle Perestu Kadın Efendinin himayesine verildi. Özel hocalar tayin edilerek iyi bir eğitime tabi tutuldu. Arapçayı, Ferid ve Şerif efendilerden, Farsçayı kazasker Ali Mahvi Efendi ve Sadrazam Safvet Paşadan; tefsir, hadis, fıkıh ilimlerini Gümüşhanevi Ömer Hulusi Efendiden; Fransızcayı Gardet, Edhem ve Kemal paşalardan ve diğer din ve fen ilimlerini de sahasında üstad olan hocalardan öğrendi. Tahsilinden artan zamanlarını; ata binmek, silah kullanmak ve…

Read More

Adnan Menderes

Bir devre adını yazdıran büyük siyaset adamı. 1899’da Aydın’da doğdu. Babası, Katibzade ailesinden İbrahim Edhem Bey, Annesi Aydın’ın ileri gelen ailelerinden Haci Alipaşazadelere mensup Tevfika Hanımdır. Her iki aile de yüzyıllarca önce Rumeli’den gelip Anadolu’ya yerleşmişlerdir. Tahsile İzmir İttihad ve Terakki Mektebinde başlayan Adnan Menderes, İzmir Amerikan Kolejinde eğitim gördü. Bir müddet ara verdikten sonra Ankara Hukuk Fakültesini bitirdi. 1916’da Birinci Dünya Harbine yedek subay olarak katıldı. Suriye’ye görevli giderken yolda, harbin bitmesi üzerine geriye döndü. İzmir’de görevlendirildi. İstiklal Harbi esnasında arkadaşları ile beraber Aydın’da “Ayyıldız Çetesi”ni kurdu. Daha sonra…

Read More

Ahmed Cevdet Paşa

Osmanlı Devletinde on dokuzuncu asırda yetişen büyük devlet ve ilim adamı. 27 Mart 1822 (H. 1238)’de Tuna kıyısında bulunan Lofça kasabasında doğdu. Babası Lofça İdare Meclisi azasından İsmail Ağadır. İlk tahsilini Lofça’da yaptı. Yaradılıştan zeki ve kabiliyetli olduğu gibi, pek de çalışkandı. Dedesinin yardımı ile 1839 yılında İstanbul’a geldi. Medrese tahsiline başladı. Bu arada, matematik, astronomi, tarih ve coğrafya gibi ilimlerle de uğraşarak kültürünü artırdı. O zaman çok meşhur olan Murad Molla tekkesine tatil günleri giderek Farisi öğrendi ve Mevlana’nın Mesnevi’sini bitirdi. Divançe’sinde bulunan şiirlerin çoğunu bu tekkeye devam ettiği…

Read More

Adi bin Hâtim-i Tâi

Eshab-ı kiramdan. Cömertliği ile meşhur bir şair olan Hatim-i Tai’nin oğludur. Ebu Ta’rif ismiyle de bilinir. Tebük’ün doğusunda yaşayan Tay kabilesinin reisi idi. 630 (H. 9) senesinde müslüman oldu. Hazret-i Ebu Bekr “radıyallahü anh” zamanında kavminin mürted olmasına (dinden dönmesine) mani oldu. Hazret-i Ömer “radıyallahü anh” zamanında Irak seferinde bulundu. Hazret-i Ali’nin “radıyallahü anh” sancaktarlığını yaptı. Cesareti ve cömertliğiyle meşhur oldu. Kufe’de yaşadı. 686 (H. 67) senesinde 120 yaşındayken Kufe’de vefat etti. Kabri oradadır. Peygamber efendimizden 66 hadis-i şerif rivayet etti. Onun rivayet ettiği hadis-i şeriflerden Sahih-i Buhari’de 7, Sahih-i Müslim’de 5 tane vardır. Tamamı, Ahmed bin…

Read More

Abdullah bin Zübeyr

Eshab-ı kiramdandır. 624 (H. 2) senesinde Medine’de doğdu. 692 (H. 73)de Mekke-i mükerremede vefat etti. Aşere-i mübeşşereden, yani dünyadayken Cennet’le müjdelenen on Sahabi’den biri olan Zübeyr bin Avvam‘ın “radıyallahü anh” oğludur. Annesi, hazret-i Ebu Bekr‘in “radıyallahü anh” kızı Esma‘dır. Hicretten sonra doğan ilk çocuktur. Adını Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” koydu.  Yedi yaşındayken babası tarafından Peygamber efendimize getirilen Abdullah bin Zübeyr “radıyallahü anh”, O’na biat etti. Henüz çocuk denecek yaşta babası ile birlikte Suriye’nin fethine katıldı ve Yermük Muharebesinde bulundu. 639 (H. 19)da Mısır’ın fethine katıldı. Hazret-i Osman’ın “radıyallahü anh” halifeliği zamanında Afrıkiyye…

Read More

Abdullah bin Zeyd

Ezan-ı Muhammediyyenin okunuşunu rüyasında görüp, Peygamber efendimize haber veren ve Sahib-ül-ezan lakabı ile meşhur olan sahabi. İsmi, Abdullah bin Zeyd bin Abd-i Rabbih’tir. Künyesi Ebu Muhammed, annesinin ismi Sade binti Küleyb bin Yesaf bin İnebe bin Amr’dır. Medine’nin ileri gelen kabilelerinden Hazrec’e mensup olduğu için Hazreci, Medineli ilk Müslümanlardan olduğu için Ensari nisbeleriyle bilinir. Miladi 591 senesinde Medine’de doğdu. 652 (H.32)de 64 yaşındayken Medine-i münevverede vefat etti. Kabri Cennet-ül Baki Kabristanındadır. İslamiyetten önceki Araplar arasında okuma ve yazmayı bilen az kimselerden biri olan Abdullah bin Zeyd “radıyallahü anh”, sevgili Peygamberimizin Mekke-i mükerremeden…

Read More

Abdullah bin Ümmi Mektum

Eshab-ı kiramın ilk iman edenlerinden. Resulullah’ın “sallallahü aleyhi ve sellem” ikinci müezzini ve Medine valisidir. İsmi, önceden Husayn iken, Peygamber efendimiz “Abdullah” olarak değiştirdi. İsminin Amr olduğu da rivayet edilir. Annesi Ümmü Mektum Atike binti Abdullah el-Mahzumiyye’dir. Mekke’de ilk vahyin gelmesinden önce doğdu. 636 (H. 15) senesinde vefat etti. İlk Müslümanlardan olan Abdullah bin Ümm-i Mektum “radıyallahü anh”, Mekke’de kafirlerin zulüm ve eziyetleri dayanılmaz hale gelince, Medineli Müslümanlara dini esasları öğretmek için Medine-i münevvereye hicret etti. Ama olup, sesi çok gürdü. Sabah namazında, önce hazret-i Bilal “radıyallahü anh”, sonra İbn-i Ümmi…

Read More

Abdullah bin Sa’d bin Ebi Serh

Eshab-ı kiramın büyüklerinden ve Afrikiye diye anılan, Kuzeybatı Afrika’nın fatihi, büyük komutan ve vali. İsmi, Abdullah bin Sa’d bin Ebi Serh bin Haris bin Hubeyb el-Kureşi el-Amiri olup, künyesi Ebu Yahya’dır. Osman bin Affan’ın “radıyallahü anh” süt kardeşidir. Resulullah efendimizle “sallallahü aleyhi ve sellem” Medine’ye hicret etti. Ayrıca, vahy katibiydi. Sonra dinden dönerek, müşrik oldu. Mekke’ye geri döndü. Mekke’nin fethinde, Resul-i ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem”, Abdullah bin Sa’d’ın ve Abdullah bin Hatal’ın Kabe-i muazzamanın altında bulunsalar bile öldürülmelerini emretti. Fakat Abdullah bin Sa’d, Osman bin Affan’ın yanına kaçtı. Hazret-i Osman da onu fetih tamamlandıktan ve herkes yatıştıktan…

Read More

Abdullah bir Revaha

Peygamber efendimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” Eshab-ı kiramı “aleyhimürrıdvan” içinde en çok sevdiği şairlerinden. Mute Harbinde şehid düşen üçüncü kumandan. İsmi Abdullah, künyesi Ebu Muhammed olup, Hazrec kabilesinin, Beni Haris kolundan, Revaha bin Sa’lebe’nin oğludur. Annesi Kebşe binti Vakıd’dır. Medineli olup, doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 629 (H. 8) senesinde Mute Muharebesinde şehid düştü. Şairliğinin yanısıra çok etkileyici bir hitabet gücüne de sahib olan Abdullah bin Revaha, ikinci büyük Akabe biatında Müslüman oldu. Bedr, Uhud, Hendek ve Hayber muharebelerinde bulundu. Hendek Gazası sırasında Medine tarafına hendek kazılırken teşvik edici şiirler söyleyerek Eshab-ı kiramı…

Read More

Abdullah bin Ömer

Eshab-ı kiramın büyüklerinden; fıkıh, tefsir, hadis ilminde en üstün olanlarındandır. Babası hazret-i Ömer “radıyallahü anh”, annesi Zeynep binti Maz’un Cümeyhi‘dir. Hicretten on dört yıl önce 608’de Mekke-i mükerremede doğdu. Peygamber efendimize “sallallahü aleyhi ve sellem” ilk vahiy geldikten üç sene sonra doğduğu da bildirilmiştir. 692 (H. 73)de aynı yerde vefat etti. Kabri Muhasseb‘dedir. Babası İslamiyetle şereflenince çocuk yaşta Müslüman olan Abdullah bin Ömer “radıyallahü anh”, İslam terbiyesiyle yetişti. Ailesiyle birlikte Medine-i münevvereye hicret etti. Yaşının küçüklüğü sebebiyle Bedr ve Uhud savaşlarına gitmekten Peygamber efendimiz tarafından men olundu. Bu sebeple ilk defa Hendek Savaşında bulundu. Mekke’nin fethi sırasında Resulullah efendimizin yanındaydı. Huneyn…

Read More

Abdullah bin Mes’ud

Eshab-ı kiramın büyüklerinden. İlk iman edenlerin altıncısıdır. Babası Mes’ud, annesi Ümm-i Abd‘dır. İbn-i Mes’ud ve İbn-i Ümm-i Abd isimleriyle meşhur olmuştur. Künyesi Ebu Abdullah veya Ebu Abdurrahman‘dır. Mekkeli olup, doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 652 (H. 32)de Medine’de vefat etti. Kabri Cennet-ül-Baki Kabristanındadır. Müslüman olmadan önce Ukbe bin Ebu Mu’ayt’ın koyunlarını güderdi. Bir gün koyun güderken Resulullah “aleyhisselâm” ve hazret-i Ebu Bekr “radıyalahü anh” kendisinden süt istediler. Süt olmadığını söylemesi üzerine, Peygamber efendimiz hiç yavrulamamış bir koyunun memesini sıvazladı, meme derhal şişti ve bol süt verdi. Bunu gören Abdullah bin Mes’ud derhal Müslüman olup, Müslümanların altıncısı olma şerefine kavuştu. Müslüman…

Read More

Abdullah bin Cahş

Eshab-ı kiramdan. Peygamber efendimizin halası Ümeyme ile Cahş‘ın oğludur. Kız kardeşi Zeyneb, Peygamber efendimizin hanımlarındandır. Künyesi, Ebu Muhammed‘dir. Peygamber efendimizi çok sevdiği ve bu muhabbet uğruna canını feda etmekten çekinmediği için El-Mücahidü fillah, yani “Allah Yolunun Fedaisi” lakabıyla anılırdı. 40 yaşlarındayken 625 (H. 3)te Uhud Muharebesinde şehid oldu. İlk Müslümanlardan olan Abdullah bin Cahş da diğer Müslümanlar gibi müşriklerin (inanmayanların) eziyetlerine katlandı. Bu yüzden iki defa Habeşistan’a hicret etti. Dönüşde bir müddet Mekke’de kaldı. Sonra ailesiyle birlikte Medine’ye hicret etti. Peygamber efendimiz, Abdullah bin Cahş’ı 624’te Kureyş müşriklerini gözetlemek üzere gönderdiği ilk seriyyeye, yani askeri…

Read More

Abdullah bin Amr bin As

Eshab-ı kiramın büyüklerinden Amr bin As‘ın “radıyallahü anh” oğlu. Annesi Rayla binti Münebbih’tir. Miladi 616 yılında hicretten yedi sene kadar önce Mekke’de doğdu. 684 (H. 65) tarihinde Mısır’da vefat etti ve Amr ibni As Camii yanındaki evine defnedildi. Babasından önce iman etti. Müslüman olmadan önce ismi As idi. Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem”, Abdullah olarak değiştirdi. Birçok seriyyede süvari olarak bulundu. Yermük Gazasına da katıldı. Bu gazada babası Amr bin As ordu kumandanlarındandı. Abdullah bin Amr bin As “radıyallahü anh”, Peygamber efendimizin yanında devamlı bulunup, bizzat işiterek çok ilim öğrenmiştir. Peygamberimizden “sallallahü aleyhi…

Read More

Abdullah bin Abbas

Eshab-ı kiramın meşhurlarından. Resulullah efendimizin “aleyhisselâm” amcası hazret-i Abbas’ın oğludur. Annesi Lübabe binti Haris Hilaliyye olup, Halid bin Velid‘in “radıyallahü anh” teyzesidir. Hicretten birkaç sene önce Mekke’de doğdu. 687 (H. 68) senesinde Taif’te vefat etti. Abdullah bin Abbas doğduğu zaman, Peygamber efendimiz onu kucağına alıp; “Allah’ım! Onu dinde fakih kıl ve Kitab’ını ona öğret.” diye dua etti. Küçük yaştan itibaren Peygamber efendimizin huzurunda ve hizmetinde bulunup iltifat ve ihsanlarına kavuştu. Hicretten sonra sekiz sene Mekke-i mükerremede kalan Abdullah bin Abbas, hicretin sekizinci senesinde Mekke’nin fethinden önce Medine’ye ailesiyle birlikte hicret etti. Aklı,…

Read More

Abbas bin Abdülmuttalib

Eshab-ı kiramdan ve Peygamber efendimizin “aleyhisselâm” amcalarındandır. Abdülmuttalib’in en küçük oğlu. Peygamber efendimizin doğumundan iki veya üç yıl önce Mekke’de doğdu. 652 (H. 32) senesinde Medine-i münevverede vefat etti. Peygamber efendimiz, annesinin vefatından sonra dedesi Abdülmuttalib’in yanında kaldığı sırada, hazret-i Abbas ile birlikte büyüdü. Gençliğinde ticaretle uğraşan Abbas bin Abdülmuttalib, Peygamber efendimiz İslamiyeti anlatmaya başlayınca, karşı çıkmayıp, akrabalık gayretiyle O’na yardımda bulundu. Müslüman olmadığı halde Akabe biatinde Peygamber efendimizin yanında bulunup, orada te’sirli konuşmalar yaptı. Müslüman olmadan önce Kabe’yi ziyarete gelen hacılara su dağıtma “sikaye” ve onlara yemek verme “rifade” ve Kabe’nin tamiri vazifelerini…

Read More

Abdurrahman bin Avf

Eshab-ı kiramın büyüklerindendir. Cennet’le müjdelenen on kişiden ve ilk Müslüman olan sekiz kişiden biri. Babasının ismi, Avf bin Abd-i Avf, annesinin ismi Şifa binti Avf‘tır. Soyu, dedelerinden Kilab bin Mürre‘de Resulullah efendimizle birleşmektedir. Müslüman olmadan önce ismi Abd-i Amr, Abdülkabe veya Abdülharis idi. Müslüman olduğu zaman Peygamber efendimiz tarafından Abdurrahman olarak değiştirildi. Fil Vak’asından on yıl sonra 580 senesinde Mekke’de doğdu. 651 (H. 31)’de Medine-i münevverede vefat etti. Kabri Cennet-ül-Baki Kabristanındadır. Hazret-i Ebu Bekr’in teşvikiyle Müslüman olan Abdurrahman bin Avf, Müslüman olmadan önce ticaretle meşgul olurdu. Müslüman olduktan sonra müşriklerin (puta tapanların) çeşitli zulüm ve işkencelerine maruz kaldı. İlk defa…

Read More

İmâm-ı Ahmed bin Hanbel

Ehl-i sünnetin amelde dört hak mezhebinden biri olan Hanbeli mezhebinin kurucusu. Künyesi, Ebu Abdullah’tır. Babası Mervli olup, ismi Muhammed bin Hanbel’dir. 780 (H. 164)de Bağdat’ta doğdu, 855 (H. 241)te aynı yerde vefat etti ve Bab-ı Harb Kabristanına defnedildi. Ailesi Merv’den gelerek Bağdat’a yerleşen Ahmed bin Hanbel, küçük yaştan itibaren ilim tahsiline başladı. Bu sırada önemli bir ilim merkezi olan Bağdat’ta birçok alimden lügat, hadis, fıkıh, tefsir ve kıraat ilimlerini tahsil etti. Eshab-ı kiram ve Tabiinden gelen rivayetleri öğrendi. 15-16 yaşlarındayken akranları arasında ciddiyeti, çalışkanlığı, haramlardan kaçması, sabrı ve güzel ahlakı ile üstün oldu.…

Read More

Abdülhakim Arvasi

Son asırda yetişen, zahir ve batın ilimlerinde kamil ve dört mezhebin fıkıh bilgilerinde mahir, büyük alim ve ruh bilgilerinin mütehassısı büyük veli. Allahü tealanın emir ve yasaklarını insanlara anlatan ve kendilerine Silsile-i aliyye adı verilen büyük alimlerin otuz dördüncüsüdür. Babası Seyyid Mustafa Efendidir. 1865 (H. 1281)te Van’ın Başkale kazasında doğdu. 1943 (H. 1362)te Ankara’da vefat etti. Kabirleri Ankara yakınındaki Bağlum kasabasındadır. Babası Seyyid Mustafa Efendi ve bütün dedeleri, zamanlarının alim ve fadılları idiler. İmam-ı Ali Rıza bin Musa Kazım soyundan olup, seyyid oldukları Irak’taki şer’i mahkeme defterlerinde yazılıdır. Arvasi ailesi,…

Read More

Ağa Camii

İstanbul’un Beyoğlu semtinde İstiklal Caddesi üzerinde, İstiklal Caddesi ile Sakızağacı Caddesi kavşağının köşesindeki cami. 1596 (H. 1005) senesinde Galatasaray Ağası Şeyhülharem Hüseyin Ağa tarafından yaptırılmıştır. Avlu içindeki bu küçük cami zamanla yıprandığından Sultan İkinci Mahmud Han tarafından tamir ettirilmiştir. Bu tamirden bir müddet sonra büyük bir yangına maruz kalan Ağa Camii, ikinci ve geniş çapta bir tamir daha gördü. Bu tamiri, Suzan hanım adında bir hayırsever hatun yaptırdı. İlk yapısı kubbeli olan bu caminin çatısı on mermer sütun üzerine oturtulmuştur. 1938 senesinde Evkaf idaresi tarafından yeniden tamir edilip, çinileri değiştirildi.…

Read More

Akarsular

Alm. Fluss (m), Strom (m), Fr. Eau courante, İng. Stream. Yağmur, kar, kaynak, buz sularının belli bir yatakta toplanması ile yeryüzünün eğimi boyunca akan su. Akarsular; yağmur, kar, kaynak ve göl ayaklarından beslenirler. Bütün akarsular meyil ve yerçekimi sebebiyle devamlı iniş aşağı akarlar. Akarsuların hızı; taşıdığı suya, yatağın eğimine, daralıp genişlemesine göre farklıdır. Yatak daraldıkça su çoğalır ve hız artar. Hız, kıyılarda ve suyun dibine yakın yerlerde daha az; yatağın yüzüne doğru olan kısımda ise daha fazladır. Akarsular ilk başlangıç yerlerinde hızlı akarlar. Denize, koya ve göle döküldükleri yerlerde ise…

Read More

Abdülhakim Arvasî

Son devir tasavvuf âlimlerinden. Es-Seyyid Abdülhakîm bin Mustafa el-Arvasî, 1281 (m. 1865) senesinde o zaman Hakkâri Sancağı’na, bugün Van’a bağlı Başkale kasabasında doğdu. 1362 (m. 1943) senesinde Ankara’da vefat etti. Kabri Ankara’da Bağlum kasabasındadır. Hazret-i Peygamber’in “aleyhisselâm” 43. kuşaktan torunudur. İmam Ali Rıza‘nın soyundandır. Bu sebeple seyyid unvanıyla anılır. Ataları Bağdad’dan bugün Van’ın Müküs (Bahçesaray) kasabasına bağlı Arvas (Doğanyayla) köyüne yerleştiği için Arvasî nisbetiyle tanınır. Büyük dedesi Seyyid Muhammed Sultan II. Mahmud Han zamanında tedrisat vesilesiyle Arvas’tan Başkale’ye yerleşmişti. Bunun babası olan Seyyid Abdurrahman, Seyyid Fehîm Arvasî’nin de dedesidir. Abdülhakîm Efendi’nin…

Read More

AGİK

1973’te içerisinde Türkiye’nin de bulunduğu 35 ülkenin arasında Avrupa’da bir savunma güvenlik ve işbirliği sistemi kurmak gayesiyle, konuların tartışıldığı konferanslar organizasyonu. Bu konferanslarda alınan kararların, imzalanan nihai senedlerin, ülkeleri bağlayıcı bir özelliği yoktur. Ancak bu senetler İkinci Dünya Savaşından sonra ortaya çıkan devlet sınırlarını dokunulmaz olarak kabul etmektedir. Sovyetler Birliği daha 1950’li yıllardan başlayarak, Doğu Avrupa’da egemen olması için yaptığı savaşları meşrulaştırmak sebebiyle Avrupa Güvenlik Konferansının toplanması için uğraşıyordu. 1970’li yıllarda doğu ile batı arasında bir yumuşama başlaması, böyle bir konferansın toplanmasına mani oldu. Daha sonra 1972 ileHaziran 1973 tarihleri…

Read More

Acıtırfıl

Alm. Bitterklee, Fr. Tréfle d’ean, Ményanthe, İng. Bitter clover. Familyası: (Menyanthaceae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Bütün Avrupa’ya yayılmasına rağmen seyrek rastlanır. Yaprakları üç yaprakçıklı, çiçekleri soluk pembe renkli bir su bitkisi. Özellikle kuzeyde bataklıklarda, su çukurlarında, kuytu yerlerde, akarsu ve denizlerin kumlu kısımlarında rastlanır. Ovalardan, Alp Dağları yüksekliklerine kadar yetişir. Acıyonca, üçyaprak, yosunyoncası gibi isimlerle de bilinir. 15-30 cm yükseklikte mayıs-haziran aylarında çiçek açan bir bitkidir. Yuvarlak bir ana dalı vardır. Genellikle sulak çayırlarda bulunur. Büyük ve parçalı düz yapraklara sahiptir. Parça yaprakçıkları ters yumurta şeklindedir. Beyazdan pembeye kadar renkli olan…

Read More