Son devirde yetişen büyük İslam alimlerinden. Alim, arif, veliyy-i kamil olan Seyyid Abdülhakim Arvasi’nin büyük oğludur. Annesi, büyük veli Seyyid Fehim-i Arvasi hazretlerinin torunu Aişe hanımdır. 1894 (H. 1314)te Van’ın Başkale kazasında doğdu. 1967 (H. 1387)de İstanbul’da vefat etti. Kabri, Ankara Bağlum’dadır. Küçük yaştan itibaren ilim tahsiline başlayan Ahmed Mekki Efendi, medrese tahsilini bitirdikten sonra, ilim deryası olan babalarından zahiri ilimlerin inceliklerini tamamladı. İcazet alıp, vilayet mertebelerinde kemale erdi. Son derece edep, tevazu ile halk arasında Hak ile olan Ahmed Mekki Efendi, uzun yıllar İstanbul’da Üsküdar ve Kadıköy müftiliği vazifelerinde…
Read MoreKategori: Biyografiler
Ahmed Kabaklı
Günümüz edebiyatçılarından. 1924 Mayıs’ında Harput’un Gülbağlarında doğmuştur. 8 Şubat 2001 de vefat etmiştir. Kabri İstanbul’de Eyüp Sultan Mezarlığı’ndadır. “Kabaklı” soyadı Harputlu atalarının lakabından gelir. Babası Ömer Efendiyi 1926’da, iki buçuk yaşında kaybetmiş; binbir güçlük içinde okuyup kendini yetiştirmiştir. İlk, orta, lise tahsilini El-Aziz’de yaptıktan sonra 1944’te, İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu parasız yatılı imtihanını kazanarak, Edebiyat Fakültesi Türkoloji bölümünü bitirdi. 1948 – 1950 arasında akserliğini yaptı. 1951-56 arası Aydın Lisesinde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1956 sonbaharında, bir yıllık eğitim stajı için Milli Eğitim Bakanlığınca Paris’e gönderildi. Dönüşünde Aydın’dan İstanbul Çapa Eğitim Enstitüsü…
Read MoreAhmed Hikmet Müftüoğlu
Yazar ve diplomat. 1870 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Müftüoğlu Sezai Beydir. Dedesi Yunanlılar tarafından şehid edilen Mora Müftüsü Abdülhalim Efendidir. Dedesinin müftü olması sebebiyle Müftüoğlu adını almıştır. Ahmed Hikmet, sık sık hastalanması sebebiyle okula muntazaman devam edememesine rağmen, Dökmecilerdeki Taş Mektebi ile Mahmudiye Vakıf ve Soğukçeşme Askeri Rüşdiyesini bitirerek Galatasaray Mekteb-i Sultanisine girdi. Dördüncü sınıftayken ilk eserinin basılışı edebiyata ilgisini artırdı. 1888’de Galatasaray’ı bitirdi ve Hariciye Nezareti Umur-ı Şehbenderi Kalemine memur tayin edildi ve vazifesi dışında Fransızcadan roman tercümeleri yaptı. Marsilya, Pire ve 1890 yılında da Kafkasya’ya gönderildi. Sefaretlerde çalışan…
Read MoreAhmed Hamdi Akseki
Türkiye Cumhuriyetinin üçüncü Diyanet İşleri Başkanı. İsmi, Ahmed Hamdi’dir. Antalya’nın Akseki ilçesi Sülles (Güzelsu) nahiyesi Camii İmamı Mahmud Efendinin oğludur. 1887 (H.1304) senesinde babasının imamlık yaptığı nahiyede doğdu. 1951 (H.1370) senesinde Ankara’da vefat etti. Kabri, Cebeci Asri Mezarlığındadır. Küçük yaşından itibaren ilim tahsiline başladı. Beş-altı yaşlarındayken Kur’an-ı kerim okumayı öğrendi. İlk Arapça derslerini Güzelsu nahiyesindeki Mecidiye Medresesinde Abdurrahman Efendiden aldı. On dört yaşındayken Ödemiş’e giderek Karamanlı Süleyman Efendi Medresesine girdi. Orada, Gerçekli İsmail Hasib Efendi ve Aksekili Hacı Mustafa Efendiden Arapça, Farsça, akaid, tefsir ve hadis dersleri okudu. Bu sırada…
Read MoreAhmed Davudoğlu
Son devirde yetişen din adamlarından. Fakir bir çiftçi ailesinin çocuğudur. Babası Hasan Efendidir. 1912 senesinde Bulgaristan’ın Şumnu vilayetine bağlı Kalaycı köyünde doğdu. 1983’te İstanbul’da vefat etti. İlk tahsilini doğduğu yerde, rüşdiye yani orta tahsilini köyüne yakın Ekizce köyünde bitirdi. Babası dini ilimlere ve alimlere son derece bağlı olduğundan onu orta tahsilinden sonra Şumnu’daki Nüvvab Mektebine gönderdi. Nüvvab Mektebinin dört senelik orta, beş senelik lise, üç senelik yüksek kısmını bitirdi. 1936 senesinde iki arkadaşı ile birlikte ihtisas için Mısır’a gitti. Orada beş sene kadar kalıp Ezher Üniversitesinin Şeriat Fakültesini (İslam Hukuku)…
Read MoreAhmed Caferoğlu
Türk dili araştırmacılarından. 17 Nisan 1899 yılında Azerbaycan’ın Gence şehrinde doğdu. Annesinin adı Güher, babasınınki ise İsmail’dir. İlkokula Semerkant’ta başlayan Ahmed Caferoğlu, liseyi Gence’de bitirdi. Aynı yıl Kiew Yüksek Ticaret Okuluna kaydoldu. Üç sömestr devam ettikten sonra, 1917 yılı sonlarına doğru memleketine döndü. 1918 yılında Türkiye’den Nuri (Killigil) Paşa idaresinde Azerbaycan’a gelen İslam ordusuna gönüllü yazıldı ve topçu onbaşısı rütbesi ile görev yaptı. 1919 yılında Bakü Üniversitesi Türkoloji bölümüne bir sömestr devam etti. 27 Nisan 1920 yılında Rus ordularının Azerbaycan’ı işgali üzerine Türkiye’ye geldi ve İstanbulÜniversitesi Edebiyat Fakültesine kaydoldu. 1924’teEdebiyat…
Read MoreAhmed Arvasi
Zamanımız mütefekkir, eğitimci ve yazarlarından. Peygamber efendimizin “aleyhisselâm” torunu hazret-i Hüseyin’in “radıyallahü anh” soyundan olup, seyyiddir. Babası Van gümrük müdürlüğünden emekli Abdülhakim Efendi, annesi Cevahir hanımdır. Dedeleri, Van’ın Müküs (Bahçesaray) kasabasına bağlı Arvas (Doğanyayla) köyündendir. 15 Şubat 1932 (H. 7 Şevval 1350)de Ağrı ilinin Doğubayezid kasabasında doğdu. 31 Aralık 1988 (H. 22 Cemaziyel evvel 1409) tarihinde İstanbul’da vefat etti. Kabri Edirnekapı’dadır. Ahmed Arvasi yedi yaşına geldiği zaman, babası Van’a tayin edilince ilk tahsiline Van’da başladı, Doğubayezid’de bitirdi. Ortaokula Karaköse’de başladı, Erzurum’da bitirdi. İmkansızlıklar yüzünden liseye devam edemediği için, Erzurum Erkek…
Read MoreAhıskalı Haydar Efendi
Son devir din adamlarından. İsmi Ali Haydar, babasının ismi Şerif Efendidir. 1870 (H. 1288) senesinde Batum’un Ahıska kazasında doğdu. 1960 (H. 1380) senesinde İstanbul’da vefat etti. İlk tahsilini memleketinde yapan Ali Haydar Efendi, bilahare Erzurum’a gelerek oradaki Bakırcı Medresesine devam etti. Daha sonra İstanbul’a gelerek Fatih Camiinde derslere devam etti ve tahsilini tamamladı. Bayezid dersiamlarından Çarşambalı Hoca Ahmed Efendiden icazet (diploma) aldı. Hocasının derslerine devam ederken kadı yetiştiren Medrese-i Kuzat’a girerek oradan da diploma aldı. Açılan imtihanları kazanarak Fatih Camiinde ders okutmaya başladı. Böylece Fatih dersiamları arasına girdi. 1909 senesinde…
Read MoreAfşin Bey (Bekçioğlu)
Selçuklu kumandanlarından. Doğumu, yetişmesi ve ölümü hakkında kaynaklarda fazla bilgiye rastlanmamaktadır. Horasanlı bir Türkmen ailesinden geldiği bilinmektedir. Afşin Bey, 1016-1021 seneleri arasında Çağrı Bey kumandasında batıya yapılan seferlere katıldı. 1064’te Emir Gümüştigin ile birlikte Anadolu’da gaza ile görevlendirildi. Malatya yakınlarında Bizans ordusunu bozguna uğrattı. 1067’de Kayseri’yi ele geçirdi ve Kilikya’ya girdi. Büyük Selçuklu sultanı Alparslan, Afşin Beyin bu zafer ve fetihlerini haber alınca, çok sevindi ve gazasını tebrik etti. Daha sonra Alp Arslan, Afşin Beyi kendisine karşı isyan eden Erbasan’ı takib için vazifelendirdi. Anadolu’yu iyi bilen Afşin, akıncılarını toplayarak hızla…
Read MoreAdalı Halil Pehlivan
Son devir büyük Türk pehlivanlarından. 1871 yılında Edirne’nin Adaiçi bölgesindeki Kilise köyünde doğdu. Babası Kara Mehmed de meşhur bir pehlivandı. Adalı Halil, babasının teşvikiyle daha küçük yaşta güreşe başladı ve ilk güreş derslerini babasından aldı. Sonra Kırkpınar’da 26 sene başpehlivan olan meşhur Aliço’ya çırak oldu. Ondan güreşin bütün inceliklerini öğrendi. 1.98 boyunda, 125-130 kilo ağırlığında, devrinin en iri pehlivanlarından idi. Koca Yusuf ve Kurtdereli gibi yağlı güreşin ustalarıyla karşılaştı. Adalı Halil Pehlivan, Kurtdereli Mehmed Pehlivanla beraber Avrupa’ya gidip, orada karşılaştığı bütün rakiplerini çok kısa zamanlarda yendi. Avrupa’da yenmedik rakip kalmayınca…
Read MoreSoljenitsin, Aleksandr İsayeviç
Rusyalı roman yazarı ve târihçi. Rusya’nın Kislovodsk şehrinde 11 Aralık 1918’de doğdu. Doğumundan önce babası öldüğünden annesi tarafından yetiştirildi. Rostov Devlet Üniversitesinin matematik bölümünden mezun olduktan sonra Moskova Devlet Üniversitesinde mektupla edebiyat tahsili gördü. İkinci Dünyâ Savaşında topçu birliğinde vazîfe yaptı. 1945’te yazdığı bir mektubunda Stalin’i tenkit ettiği için tutuklandı ve 8 yıl hapis, 3 yıl sürgün cezâsına çarptırıldı. 1956’da îtibârı iâde edilerek, Orta Rusya’da Ryazan şehrinde yerleşmesine izin verildi. Burada hem matematik öğretmenliği yaptı hem de çeşitli eserler yazdı. Hükümetin kültürel hayat üzerindeki kontrölünü gevşettiği 1960’lı yıllarda İvan Denisoviç’in…
Read MoreSmith, Adam
İngiliz iktisatçı. 1723’te İskoçya’da, Kirkcaldy’de doğdu. Glasgow Üniversitesi ve Oxford Balliol College’de eğitim gördü. Edinburgh ve daha sonra Glasgow Üniversitelerinde mantık ve ahlâk profesörlüğü yaptı. 12 yıl öğretim görevinde kaldı. Bu görevi sırasında 1759’da Ahlâkî Duygular Teorisi (Theory of Moral Sentiments) adlı ilk eserini neşretti. Daha sonra Buceleuch dükünün özel hocalığını yaptı. Fransa’da düke arkadaşlık yaptı. İngiltere’ye dönüşünde iktisat ilminin temel eserleri arasında yer alan Milletlerin Zenginliğinin Mâhiyeti ve Sebepleri Hakkındaki Araştırma (An Inquiry into the Nature and Causes of Wealth of Nations) eserini yayınladı. 1778’de İskoçya’da (Edinburgh) gümrük komiserliğine…
Read MoreTâruh
İbrâhim aleyhisselâmın öz babası. Mümin, sâlih ve temiz bir zât olan Târuh; hanımı, oğlu İbrâhim aleyhisselâma hâmileyken vefât etti. Bunun üzerine kardeşi Âzer onun hanımıyla evlendi. Böylece Âzer, İbrâhim aleyhisselâmın üvey babası oldu. İslâm âlimlerinin büyüklerinden olan İmâm-ı Süyûtî Kitâb-üd-Derc-il-Münife kitabında, putperest olan Âzer’in, İbrâhim aleyhisselâmın öz babası olmadığını amcası ve üvey babası olduğunu vesîkalarla ispat etmektedir. Âyet-i kerîme ve hadîs-i şerîflerden anlaşıldığı ve binlerce İslâm kitâbında yazıldığı gibi, Peygamber efendimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” anaları ve babaları arasında bulunmakla şereflenen kimselerin hepsi, zamanlarının ve memleketlerinin en asîl, en şerefli,…
Read MoreTarık Buğra
Cumhûriyet devri, hikâye, roman, oyun yazarlarından ve gazeteci. 2 Eylül 1918’de Konya’nın Akşehir ilçesinde doğdu. 26 Şubat 1994’te vefât eti. İlköğrenimini doğum yerinde, orta öğreniminiyse İstanbul ve Konya’da yaptı. İstanbul Üniversitesi Tıp ve Hukuk Fakültelerinde okudu. Sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne devam etti. Buradaki tahsilini de yarıda bırakıp askere gitti. Asker dönüşü fakülteye devam etmeyip hayâta atıldı. 1950’den sonra gazeteciliğe başladı. Milliyet, Yeni İstanbul gazetelerinde fıkra, hikâye yazarlığı ve Yazı İşleri Müdürlüğü yaptı. Yeni Gün, Vatan, Haber, Yol ve Tercüman gazetelerinde köşe yazıları ve eleştiri;…
Read MoreTahsin Yazıcı
Kore kahramanı olarak da bilinen Türk generali. 1892’de bugünkü Makedonya’da bulunan Manastır’da doğdu. 1971 senesinde Ankara’da öldü. 1912’de Harb Okulunu bitirdi. Birinci Dünya Savaşına katıldı. İstiklâl (Kurtuluş) Savaşı sırasında Anadolu’ya geçerek çeşitli cephelerde çarpıştı. 1949’da tuğgeneralliğe yükseldi. Temmuz 1950’de başlayan Kore Savaşında, Birleşmiş Milletler safında savaşmak üzere Güney Kore’ye gönderilen Kore Türk Silahlı Kuvvetleri Kumandanlığına tayin edildi. Güney Kore saflarında savaşa katılan, tam teşkilatlı ve takviyeli bir tugay kadrosu olarak hazırlanan 5000 kişilik Türk askerî birliğinin başında 17 Ekim 1950’de Kore’ye vardı. Doğruca ateş hattına sürülen birlik, Pusan, Suvan, Kumhwa,…
Read MoreArif Nihat Asya
Yazdığı sayısız şiirlerle Milli Edebiyat akımı içerisinde müstesna yeri olan son devir şairlerimizden. 1904 yılında Çatalca’da doğdu. Yüksek Öğretmen Okulu Edebiyat Bölümünü bitirdi. Birçok ilimizde edebiyat öğretmenliği ve lise müdürlükleri yaptı. 1950’de Seyhan milletvekili olan şair, sonra tekrar öğretmenliğe döndü. 1959’da Kıbrıs’a gönderildi ve orada iki yıl kaldı. 1962’de emekliye ayrılan Arif Nihad Asya, 1975 yılında vefat etti. Dürüst karakteri, kibarlığı ve mertliği ile tanınan Arif Nihad, aşk derecesinde vatanını seven, milli ve manevi değerlerine bağlı ve müsamahalı bir mizaca sahib olmasıyla, bulunduğu her çevrede sevilen bir insandı. Geniş anlamda…
Read MoreAnnibal
Meşhur Kartacalı kumandan ve devlet adamı. Hannibal ismi ile de bilinir. Babası Hamilkar Barka, Sicilya’da Romalılarla savaştığı sırada M.Ö. 247’de Kartaca’da doğdu. Birinci Pön Savaşını kaybeden babası, onu Romalılardan nefret edecek biçimde yetiştirdi. Dokuz yaşındayken babası ile beraber İspanya’ya gitti. Çok genç yaşta general oldu. M.Ö. 221 yılında Kartaca ordusunun başına geçti. Annibal, küçüklükten beri almış olduğu Roma düşmanlığı ile Kartaca-Roma arasındaki husumeti alevlendirdi. İspanya’da fetihlere devam ederek Roma’ya bağlı tek yer olarak kalan Saguntum şehrini ele geçirdi. Böylece Roma ile aralarında uzun yıllar devam edecek olan İkinci Pön Savaşı…
Read MoreAbdi Paşa
Osmanlı Devletinin Budin eyaletindeki son valisi ve meşhur Budin kahramanı. Asıl adı Abdurrahman’dır. Doğum yeri ve tarihi bilinmemektedir. Yeniçerilikten yetişti. Yüksek zekası ve kabiliyeti ile 1668 yılında Yeniçeri ağası oldu. Girit savaşlarında büyük kahramanlıklar göstermesi üzerine vezirlik rütbesine terfi etti. Bundan sonra sırasıyla; Bağdad, Mısır, Bosna ve Budin valiliklerinde bulundu. 1684 yılında Halep valiliğine, aynı yıl tekrar Budin valiliğine tayin edildi. Budin valisiyken az bir kuvvetle 1686 yılında doksan bin kişilik Haçlı ordusuna karşı durdu. Düşmanın teslim tekliflerini geri çeviren Abdi Paşa, 1686’da çıkarma harekatı yaparken şehid oldu. Bu sırada…
Read MoreAbdi İpekçi
Gazeteci, yazar. 1929 senesinde İstanbul’da doğdu. İlköğrenimini gördükten sonra Galatasaray Lilesini bitirdi. Sonra bir müddet Hukuk Fakültesine devam etti. Yeni Sabah, Yeni İstanbul ve İstanbul Ekspres gibi çeşitli gazetelerde spor muhabiri, sayfa sekreteri ve yazı işleri müdürü olarak çalıştı. Ali Naci Karacan’ın çıkardığı Milliyet Gazetesinin yazı işleri müdürlüğünü yaptı. Bir müddet sonra da genel yayın müdürü oldu. 1961 senesinden 1 Şubat 1979 tarihine kadar aynı gazetenin başyazarlığını da yürüten Abdi İpekçi, Türkiye Gazeteciler Sendikesi, Türkiye Basın Enstitüsü Başkanlığı, İstanbul Gazeteciler Cemiyeti ve Uluslararası Basın Enstitüsünün ikinci başkanlığı, Basın Şeref Divanı…
Read MoreMagellan, Ferdinand
Lâtin Amerika’nın güney burnundaki, bugün kendi adıyla anılan Magellan Boğazını ilk defâ bulan ünlü Portekizli gemici. 1480 yılında Sabrossa’da doğdu. Küçük yaşta saray hizmetlerinde bulunan Magellan, sonraları Portekiz donanmasında görev aldı. Gençliği Portekizli denizciler yanında gemilerde denizciliği öğrenmekle geçti. Hindistan’da, Doğu Hintler’de ve Fas’ta çarpışmalara katıldı. Fas’taki çarpışmalar sonunda sakatlandı. Daha sonra Portekiz kralı ile arası açılan Magellan gözden düştü ve kısa bir süre sonra Portekiz donanmasındaki görevine son verildi. 1517 yılında İspanya’ya giden Magellan, Kral Beşinci Şarl tarafından İspanya donanmasında görevlendirildi. Denizciliğin yanısıra coğrafyaya da meraklı idi. Hep batı…
Read MoreMaclaurin, Colin
İskoçyalı matematikçi. Şubat 1698’de Kilmodon şehrinde doğdu. Üstün zekâya sâhib olan Colin, 11 yaşında Glasgow Üniversitesine girdi. 19 yaşında iken Îsâ Marischal Collagede matematik profesörü oldu. 1719’da Lana’daki Rage Society’nin üyeliğine seçildi. Bu sırada Newton ile tanıştı. Newton’un tavsiyesiyle 1725’te Edinburg Üniversitesinde matematik profesörlüğüne getirildi. Fransız Bilimler Akademisinin 1740’ta gelgit hâdisesi konusunda açtığı deneme yarışmasını Leonard Euler ve Daniel Bernoulli ile birlikte kazandı. Jacosbusçuların 1745’te Edinburg’u kuşatmaları ve şehri ele geçirmeleri üzerine İngiltere’ye kaçtı. Ertesi sene tekrar Edinburg’a döndü ve birkaç ay sonra hastalanarak öldü. Maclaurin, 1720’de yazmış olduğu Organik…
Read MoreMac Arthur, Douglas
İkinci Dünyâ Savaşında Güneybatı Pasifik Cephesindeki Müttefik Kuvvetlere komuta eden ABD’li general. 26 Ocak 1880’de Amerika’nın Little Rock şehrinde doğdu. Babası yüksek rütbeli bir subay idi. Mac Arthur, 1903’de West Point’deki ABD Askerî Akademisini sınıf birincisi olarak bitirdi. On sene kadar emir ve istihkam subayı olarak çalıştı. 1917-19 arasında 42. Tümen kumandanı olarak görevlendirildi veFransa’daki çatışmalara katıldı. Savaşı tâkip eden Ren işgali sırasında kurmay başkanlığı, tugay komutanlığı ve tümen komutanlığı yaptı. 1920’li yıllarda West Point’te yöneticilik yaptı. 1916’da general olan Mac Arthur’un rütbesi yükselerek 1930’da Kara Kuvvetleri Kurmay başkanı oldu.…
Read MoreLuther, Martin
Alman papazı. Hıristiyan din adamı olup, aynı zamanda reformcudur. Almanya’da Eisleben’de 1483’de doğan Luther, varlıklı bir köylü âilesinin çocuğudur. 1505 yılına kadar tahsîline devam ettikten sonra aynı yıl, felsefe hocası ünvânını aldı. Daha sonra Augustinuscular tarîkatına girerek 1507’de papaz oldu. 1511’de ilâhiyat doktoru, 1513’de Wittenberg Üniversitesinde profesör oldu. Bundan iki sene sonra da mensubu olduğu Augustinuscular tarîkatının Almanya vekîli oldu. Hazret-i Îsâ’ya bildirilen hak olan din az zaman sonra Yahûdîler tarafından sinsice değiştirildi. İncîller zamanla çoğaldı, uydurma İncîller her yerde okunur hâle geldi. Kral Konstantin ve ondan sonra gelenler Hıristiyanlık…
Read More