Saîd bin Zeyd

Aşere-i mübeşşereden, yâni dünyâdayken Cennetle müjdelenen on Sahâbîden biri. Künyesi Ebû Aver ve Ebû Sevir idi. Nesebi, Saîd bin Zeyd bin Amr’dır. Soyu, Kâ’b bin Lüvey’de Peygamberimiz Muhammed “sallallahü aleyhi ve sellemle ” birleşir. Annesi, Fâtıma binti Ba’ce ibni Halef el-Huzariyye’dir. 671 (H.51) senesinde Medîne’de vefât etti. Saîd bin Zeyd hazretlerinin babası Zeyd bin Amr, İslâmiyetten önce, Peygamberimizle görüşürdü. Allahü teâlânın kendine verdiği ilhâmla, putlara tapan insanların hâline şaşar, putperestliğin şirk olduğunu, onlara kesilen kurbanların etinin yenmeyeceğini düşünürdü. Bu sebeple kendine yeni bir din bulmak için Sûriye taraflarına gidip, İbrâhim…

Read More

Safiyye binti Huyey

Peygamber efendimizin hanımlarından. Safiyye binti Huyey, İsrâiloğullarından olup, hazret-i Hârûn bin İmrân aleyhisselâm neslindendir. Babası Huyey bin Ahtab, Hayber Yahûdîlerinin başı sayılırdı. Annesi Berre’nin babası Samuel, Arabistan’da şecâat ve cesâretiyle şöhretliydi. Hayber’de 611 senesinde doğduğu tahmin edilmektedir. Medîne’de 670 (H.50) senesinde altmış yaşında vefât etti. Safiyye “radıyallahü anhâ”; neslinin üstünlüğü, güzelliği, iyi ahlâk ve nâmusluluğu ile herkesçe beğenilirdi. Hayber’de ilk önce, meşhur bir şâir ve kumandan olan Yahûdî Sellâm bin Mişkem el-Kuraşî ile nişanlandı. Bundan ayrılarak, Hayber’in en meşhur kalesi Şemmus Kalesinin kumandanı ve çok zengin bir kimse olan Kinâne…

Read More

Safiyye binti Abdülmuttalib

Peygamber efendimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) halalarından. Abdülmuttalib’in kızıdır. Safiyye ile Peygamber efendimizin babası anne baba bir kardeştirler. Annesi Hâle ile Peygamber efendimizin annesi Âmine Hâtun kardeştiler. Câhiliye devrinde Hâris bin Harb ile evlenmişti. Hâris öldükten sonra, Avvam bin Hüveylid ile evlendi. Bu evlilikten üç çocuğu oldu. Bunlar, Zübeyr, Saib ve Abdül-Ka’be’dir. Safiyye binti Abdülmuttalib radıyallahü anhâ, oğlu Zübeyr radıyallahü anh ile birlikte Müslüman olup, berâber Medîne’ye hicret etti. Müslüman olmadan önce Peygamber efendimize çok yardımcı oldu. Bir defâsında Peygamber efendimize karşı çıkan amcası Ebû Leheb’e: “Ey kardeşim! Kardeşimin oğlunu…

Read More

Sa’d bin Ubâde

Eshâb-ı kirâmın meşhurlarından. Ensârdan yâni, Medîneli Müslümanlardan olup, cömertlikte benzeri yoktu. Künyesi Ebû Sâbit ve Ebû Kays’tır. Lakabı Seyyid-ül-Hazrec’tir. Hazrec kabîlesinin Sâide kolundandır. Babası Ubâde, kabîlesinin reîsiydi. Annesi Ümre binti Mes’ûd, sahâbiyedir. Doğum târihi bilinmemektedir. 635 (H.14) senesinde Şam tarafında Harran’da vefât etti. Gûta kasabasında defnedildi. Sa’d bin Ubâde “radıyallahü anh”, zamânının bütün ilimlerini tahsil etmiş ve Arap emîrleri gibi yetişmiştir. Zamânın harp vâsıtalarını kullanmakta, bilhassa ok atmakta son derece mâhirdi. Arapçayı konuşma ve bütün inceliklerini bilme husûsunda şöhreti büyük olduğu için Sa’d bin Ubâde’ye Kâmil lakabı verilmiştir. İkinci Akabe…

Read More

Sa’d bin Muâz

Eshâb-ı kirâmın meşhûrlarından. İsmi Sa’d bin Muâz’dır. Babası Muâz bin Nûman, annesi Kebşe binti Râfî’dir. Künyesi Ebû Amr, lakâbı Seyid-ül-Evs’tir. Müslüman olmadan önce Medîne’deki Evs kabîlesinin ve Abdül-Eşheloğulları kabîlesinin reisiydi. Evs kabîlesi içinde Abdül-Eşheloğulları çok zengin ve îtibârlı olup, Sa’d bin Muaz’ın sözlerini tereddütsüz kabûl ederlerdi. Yaklaşık olarak 590 senesinde Medîne’de doğdu. 627 (H.5) senesinde Hendek Savaşında şehit oldu. Peygamberliğin onuncu yılında Sa’d bin Muâz’ın Müslüman olması başlı başına mühim bir hâdisedir. Çünkü o Müslüman olunca, ona bağlı olan kabîlesi de onun bir teklifiyle Müslüman oldu. Böylece Medîne’de İslâmiyet süratle…

Read More

Sâbit bin Kays

Peygamber efendimizin hatîbi olmakla şereflenen zât. Ensâr-ı kirâmdandır. Bütün gazâlarda bulundu. Hazret-i Ebû Bekr zamânında Yemâme Cenginde şehit düştü. Nesebi; Sâbit bin Kays bin Şemmas bin Züheyr bin Mâlik bin İmrüülkays bin Mâlik bin Sa’lebe bin Ka’b bin Hazrec’dir. Künyesi, Ebû Muhammed veya Ebû Abdurrahmân olup; lakabı, Hatîb-i Resûlullah veya Hatîb-ul-Ensâr’dır. Hicretten evvel îmân etti. Hazret-i Sâbit bin Kays, fesâhat ve belâgatla çok güzel konuşur, dinliyenleri hayrân bırakırdı. Bu hasleti, sevgili Peygamberimiz tarafından sevilir ve taktir edilirdi. 630 (H.9) senesinde Benî Temîm’den 80-90 kişilik bir heyet, Peygamber efendimizin yüksek huzûrlarına…

Read More

Osman bin Maz’ûn

İlk Müslümanlardan. Künyesi, Ebû Sâib’dir. Doğum târihi bilinmemektedir. Hicretin ikinci yılında vefât ettiği rivâyet edilirse de bu durum ihtilâflıdır. Babası, Maz’ûn bin Habîb; annesi, Sahîle binti-Anbes’dir. Zevcesi, Havle binti Hakim’dir. Abdurrahmân ve Sâib isimlerinde iki oğlu vardı. Osman bin Maz’ûn “radıyallahü anh” temiz bir yaratılışa sâhipti. İslâmdan önce de düzenli ve ağırbaşlı bir yaşayışı vardı. Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” İslâm dînini gizli gizli anlatmaya başladığı ilk günlerde Osman bin Maz’ûn, Ubeyde bin Hâris, Abdurrahmân bin Avf, Ebû Seleme bin Abdi’l-Esed, Ebû Ubeyde bin Cerrâh “radıyallahü anhüm”, Peygamber efendimizin…

Read More

Mus’ab bin Umeyr

Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden. Künyesi Ebû Muhammed olup, annesi ve babası tarafından Kureyş’in asil ve zengin bir âilesine mensuptu. Mus’ab bin Umeyr hazretleri İslâmiyetin ilk yıllarında Müslüman oldu. Zengin bir âileden olduğu için gâyet rahat bir hayat süren Mus’ab bin Umeyr, çocukluğunda putlardan nefret ederdi. Annesi tarafından en iyi şartlar altında refah ve bolluk içinde yetiştirilmişti. Güzel yüzlü ve zengin olduğundan Mekke halkı ona gıpta ile bakardı. Peygamber efendimiz; “Mekke’de Mus’ab’dan daha zarîf, daha nârin, daha güzel kimse yok idi. Saçları kıvrım kıvrım idi.” buyurmuştur. Bütün bunlara rağmen kalbinde büyük bir…

Read More

Muhammed bin Mesleme

Eshâb-ı kirâmın meşhurlarından. Yaklaşık olarak 588 yıllarında Medîne’de doğdu. 664 (H. 43) senesinde Medîne’de vefât etti. İslâmın ilk yıllarında Mus’ab bin Umeyr vâsıtasıyla Müslüman olmuştu. İslâmiyeti çok iyi öğrenen ve bilen Muhammed bin Mesleme, şeceatiyle de meşhur olup, Eshâb-ı kirâmın ileri gelenlerindendir. Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” savaşlara gittiğinde bâzan onu Medîne’deki günlük işleri yürütmek üzere emir olarak vazîfelendirdi. Bâzı savaşlarda ise öncü kuvvetlerinin kumandanlığına tâyin ettiler. Muhammed bin Mesleme, Bedir, Uhud ve Hendek savaşlarına katıldı. Bedir ve Uhud savaşından sonra Mekkeli müşriklerin ölüleri hakkında ağıtlar, şiirler söyleyerek müşrikleri kışkırtan,…

Read More

Mugîre bin Şu’be

Eshâb-ı kirâmın meşhûr dâhi ve vâlilerinden. İsmi, Mugîre olup, künyesi; Ebû Îsâ ve Ebû Abdullah’dır. İsmi ve nesebi, Mugîre bin Şu’be bin Ebî Âmir bin Mes’ûd bin Mu’eb bin Mâlik bin Ka’b bin Amr bin Avf bin Kays’dır. Tâif’in, Sakîf Kabîlesine mensuptur. Bi’setten (Peygamber efendimize peygamberlik bildirilmeden) önce muhtemelen 600 senesinde Tâif’te doğdu. 670 (H.50) senesinde Kûfe’de tâûn (vebâ) hastalığından vefât etti. Mîlâdî 627 senesinde; Tâif puthânesindeki Lât râhipleriyle anlaşamayıp, Medîne-i münevvereye geldi. Hendek Gazvesi esnâsında îmânla şereflenip Müslüman oldu. İslâmiyetin müdâfaası için, Resûlullah’ın yanında gazâlara katıldı. Peygamberimizin yanında bulunup,…

Read More

Muâz bin Cebel

Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden. Ensârdan olup, helâl ve haram ilmini en iyi bilenlerdendir. Adı, Muâz bin Cebel bin Amr bin Evs bin Âbid bin Adiy bin Ka’b el-Ensârî’dir. Künyesi, Ebû Abdullah’dır. Mîlâdî 605 senesinde Medîne’de doğdu. 640 (H. 18) yılında Kudüs ile Remle arasındaki Amvas köyünde vefât etti. İkinci Akabe bîatında, kendi canlarını ve mallarını korudukları gibi, Peygamberimize yardım ederek İslâmiyete hizmet edeceklerine söz veren ve Müslüman olan yetmiş Medineliden birisi de Muâz bin Cebel radıyallahü anh idi. On sekiz yaşında Müslüman oldu. Peygamberimiz ve Eshâb-ı kirâm, Mekke’den Medîne’ye hicret ettiklerinde,…

Read More

Muâviye bin Ebû Süfyân

Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden. Emevî Devletinin kurucusudur. Hicretten 19 yıl evvel (M. 604) Mekke’de doğdu. Babası, Ebû Süfyân bin Harb bin Ümeyye, annesi Hind’dir. Peygamberimizin kayın birâderi olup, Mekke fethedildiği gün babası ile berâber müslüman oldu. Sonra Medîne’ye yerleşerek, Peygamberimizin; “Yâ Rabbî! Onu doğru yolda bulundur ve başkalarını da doğru yola götürücü kıl”, “Yâ Rabbî! Muâviye’ye yazı ve kitâb öğret! Onu azâbından koru!”, “Yâ Rabbî! Onu memleketlere hâkim kıl!” duâlarıyla şereflendi. Vahy kâtibliğine alınması, Cebrâil aleyhisselâmın bildirmesiyle olmuştur. Cebrâil’in getirdiği Kur’ân-ı kerîm’i ve Peygamberimizin mektuplarını yazardı. Peygamber efendimiz namazda rükûdan kalkarken;…

Read More

Mikdad bin Esved (Amr)

Eshâb-ı kirâmın meşhurlarından. Takriben 584 yılında Behrâ’da doğdu. 653 (H. 33) senesinde Medîne’de vefât etti. İslâmiyeti ilk kabul edenlerden olan Mikdad bin Esved’in asıl ismi Mikdad bin Amr’dır. Esved bin Abd-i Yagûs tarafından evlatlığa kabul edildiği için Mikdad bin Esved adıyla meşhur oldu. Müslüman olduğu sırada Mekkeli müşriklerin, ağır işkencelerine mâruz kalıp, Habeşistan’a giden ikinci kâfileyle hicret etti. Mekke’den Medîne’ye hicret edilince, Habeşistan’dan Medîne’ye döndü. Mekke’den hicret eden Müslümanlar ile Medîne’de bulunan Müslümanlar arasında kardeşlik îlân edilmiş ve Müslümanlar onar kişilik gruplara ayrılmışlardı. Böylece mallarını ve mülklerini Mekke’de bırakan Müslümanlara…

Read More

Meymûne binti Hâris

Peygamberimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) mübârek hanımlarından. İsmi, daha önce Berre idi. Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem “Meymûne” olarak değiştirdi. Mekke’de Benî Hilâl kabîlesindendi. 671 (H. 53) senesinde vefât etti. Hazret-i Meymûne radıyallahü anhâ, câhiliyyet devrinde Mes’ûd bin Amr bin Umeyr-es-Sekâtî ile evlenmişti. Ondan ayrılınca Ebû Rühm bin Abdiluzza ile nikâhlandı. Bu da vefât edince dul kaldı. Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem 629 (H. 7) senesinde, Hayber’in fethinden sonra Zilkâde ayında umre niyetiyle yola çıktı. Cuhfe’de bulunduğu sırada hazret-i Abbâs’la buluşunca, hazret-i Abbâs; “Yâ Resûlallah! Meymûne binti Hâris dul kaldı.…

Read More

Katâde bin Nu’mân

Eshâb-ı kirâmdan, Evs Kabîlesinden ve Ensârın ileri gelenlerinden. Ebû Ömer ve Ebû Abdullah künyeleriyle de bilinirdi. Doğum târihi bilinmemektedir. Evs kabîlesinden olup, Ebû Sa’îd-i Hudrî’nin kardeşidir. Hazret-i Katâde hicrî 24 târihinde 65 yaşında Medîne-i münevverede vefât etti. Namazını hazret-i Ömer kıldırdı. Meşhur hadis âlimlerinden Âsım bin Amr’ın dedesidir. Resûlullah efendimizle tanışmış ve Müslüman olmuştu. Akabe Bîatinde, Bedr, Uhud ve diğer savaşlarda bulundu. Eshâb-ı kirâmdan Câbir bin Abdullah şöyle bildiriyor: “Uhud Harbi sırasında Muhammed aleyhisselâma hücum eden müşriklere karşı vücudunu siper eden Katâde’nin gözüne bir ok isâbet ederek gözü çıkmıştı. Göz…

Read More

Kâsım bin Muhammed

Tâbiînin büyüklerinden. Medîne-i münevveredeki yedi büyük âlimden biri. İnsanları Hakk’a dâvet eden, onlara doğru yolu gösterip hakîkî saâdete kavuşturan ve kendilerine silsile-i aliyye denilen büyük âlim ve velîlerin üçüncüsüdür. Adı, Kâsım bin Muhammed bin Ebû Bekr-i Sıddîk et-Teymî’dir. Babası Muhammed, hazret-i Ebû Bekr’in oğludur. Annesi Sevde, son Sâsânî hükümdârı Yezdücürd’ün kızı olduğundan, İmâm-ı Zeynelâbidîn ile teyze çocuklarıdır. Hazret-i Osmân’ın hilâfeti zamânında 651 (H.31) yılında doğdu. Babası Mısır’da şehid edilip küçük yaşta yetim kalınca, halası ve Peygamberimizin mübârek hanımı hazret-i Âişe’nin yanında büyüdü. 719 (H. 101) veya 725 yılında Mekke ile…

Read More

Kâ’b bin Züheyr

Resûl-i ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem” efendimizin şâirlerinden. Künyesi Ebü’l-Mudarreb’dir. Kasîde-i Bürde denilen meşhûr şiirin sâhibidir. Doğum târihi bilinmemektedir. 645 (H.26) senesinde Şam’da vefât etti. Babası, şâir Züheyr bin Ebî Sülemî, annesi Kebşe binti Ammâr’dır. Kardeşi Büceyr de şâirdi. Kâ’b bin Züheyr, kardeşi Büceyr ile koyun güderdi. Büceyr’in, Resûlullah efendimizin “aleyhisselâm” huzûrunda Müslüman olduğunu haber alan Kâ’b bin Züheyr, Peygamberimiz hakkında uygunsuz bir takım şiirler söyledi. Peygamberimiz onun öldürülmesinin Müslümanlar için helâl olduğunu bildirdi. Bunun üzerine kardeşi durumu bildirip, İslâmiyeti anlattı ve Müslüman olmasını söyledi. Kısa zamanda yaptıklarına pişman olan…

Read More

Hüseyin bin Ali

Resûlullah’ın torunu, hazret-i Ali’nin ikinci oğlu. On iki imâmın üçüncüsü. Hüseyin adını, Resûlullah efendimiz vermiştir. Künyesi, Ebû Abdullah’tır. Lakabı Seyyid ve Şehîd’dir. Soyundan gelenlere “seyyid” denir. 627 (H.6) senesinde Medîne’de doğdu. 680 (H.61)senesinde Kerbelâ’da şehid edildi. Bir gün sabah namazından sonra, Resûlullah efendimiz mübârek yüzünü Eshâb-ı kirâma çevirmeden hazret-i Ali’yi çağırdılar. Berâber mescidden çıktılar. Eshâb-ı kirâm nereye ve niçin gittiklerini anlayamadılar. Tekrar döner, diye oturdular. Birlikte hazret-i Fâtımâ’nın evine gittiler. Hazret-i Ali’ye, kapıda durup, kimseyi içeri sokmamasını emir buyurdu. Zîrâ hazret-i Hüseyin dünyâya gelmişti. Resûlullah efendimiz, hazret-i Hüseyin doğduğu zaman,…

Read More

Hind binti Utbe

Kadın sahâbîlerden. Mekke müşriklerinden Utbe bin Rebîa’nın kızı, Ebû Süfyân’ın hanımı ve sevgili Peygamberimizin hanımlarından Ümmü Habîbe “radıyallahü anhâ” ile hazret-i Muâviye’nin annesidir. Mekke’de doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. Hicretin 13. yılında hazret-i Ebû Bekr’in babası Ebû Kuhâfe ile aynı günde vefât etti. Önce Mekke müşrikleri arasında yer alan Hind binti Utbe, Bedr Savaşında hazret-i Hamza tarafından öldürülen babasının intikâmını almak üzere Uhud Savaşına katılıp müşrik askerlerine cesâret vermeye çalıştı. Hazret-i Hamza’nın şehid edilmesine sebeb oldu. Mekke’nin fethinde, kocasından bir gün sonra Müslüman oldu. Kadınlar adına Resûlullah ile sözleşme yaptı. Hayır…

Read More

Hîfâ Hâtun

Kadın sahâbîlerden. Medîne-i münevverede güzelliği ve ahlâkı ile meşhurdu. Tevekkül sâhibi, kazâya rızâ gösteren ve Resûlullah efendimize ziyâdesi ile bağlı olup sözünden çıkmayan bir sahâbiye idi. Âhireti çok düşünüp, hiç aklından çıkarmaz, onun için hazırlanıp sâlih ameller işlemeye çalışırdı. Hîfâ Hâtun, bir gün Peygamber efendimizin huzûruna gelerek; “Ey Allah’ın Resûlü! Bana, beni Cennet’e götürecek bir iş (amel) öğret.” dedi. Bu arzu ve isteği üzerine Resûlullah efendimiz; “Önce bir erkekle evlenmen lâzımdır. Bununla dîninin yarısını emniyete alırsın.” buyurdu. Bu emir üzerine; “Ey Allah’ın Resûlü! Küfvüm (dengim) kim olabilir? Bana Habeşistân Hükümdârı…

Read More

Hatîb bin Ebî Beltea

Eshâb-ı kirâmdan. Peygamber efendimizin, hükümdârlara gönderdiği elçilerdendir. İsmi, Hatîb bin Ebî Beltea’dır. Ayrıca Amr ismi ile de bilinmektedir. Künyesi Ebû Muhammed veya Ebû Abdullah’tır. Aslen Yemenlidir. Doğum târihi belli değildir. 650 (H. 30) senesinde Medîne-i münevverede vefât etti. Genç yaşında Mekke-i mükerremeye gelip, hicretten önce Müslüman oldu. Diğer Müslümanlarla birlikte Medîne’ye hicret etti. Ensârdan (Medîneli Müslümanlardan) Hâlid bin Râhile ile kardeş yapıldı. Bedir Savaşında bulundu. Peygamber efendimiz İslâmiyete dâvet için yabancı devlet başkanlarına elçiler gönderdiği sırada Hatîb bin Ebî Beltea’yı da Mısır Kralı Mukavkıs’a gönderdi. Kendisi iyi bir binici ve…

Read More

Hassân bin Sâbit

Peygamber efendimizin şâiri. Ensârdan yâni Medîneli Müslümanlardandır. Künyesi Ebû Velid’dir. Ebû Abdurrahmân veEbû Hüsâm da denilmiştir. Aslen Yemenli olup, soyu Benî Neccâr Kabîlesinden Hazrec Kabîlesine, bunlardan da Kahtan Kabîlesine ulaşır. Annesi Füri’ate binti Hâlid de Hazrec Kabîlesindendir. Doğum târihi bilinmemektedir. Kendisinden nakledildiğine göre, Peygamber efendimizden 7 veya 8 sene önce doğmuştur. 682 (H.62) senesinde 120 yaşında Medîne-i münevverede vefât etti. Şam ve civârında hüküm süren Gassânî hükümdârları sarayına mensup olan Hassân bin Sâbit; Müslüman olmadan önce de meşhur şâirlerdendi. Resûl-i ekrem efendimizin peygamberliğini açıklayıp, İslâm dînine dâvete başlaması ile Hazrec…

Read More

Hasan bin Ali

Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” efendimizin torunu, İslâm halîfelerinin beşincisi. Ehl-i Beytin dördüncüsü, on iki  imâmın ikincisidir. Babası hazret-i Ali, annesi ise Resûlullah efendimizin kızı Fâtımat-üz-Zehrâ’dır. Künyesi Ebû Muhammed olup, lakabı Müctebâ’dır. 625 (H. 3) senesinde Medîne-i münevverede doğdu.  669 (H.49) da Medîne’de zehirlenerek şehid oldu. Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellemin”; “Cennet gençlerinin seyyidi, efendisidir” buyurduğu Hasan “radıyallahü anh”, 625 (H.3) senesinin Ramazan ayı ortasında doğdu. Peygamber efendimiz, kulağına ezân ve ikâmet okuyup, ismini Hasan koydu. Doğumunun yedinci günü akîka olarak iki tâne koç kesti. Saçını da kestirip ağırlığınca…

Read More