Abdullah bin Abbas

Eshab-ı kiramın meşhurlarından. Resulullah efendimizin “aleyhisselâm” amcası hazret-i Abbas’ın oğludur. Annesi Lübabe binti Haris Hilaliyye olup, Halid bin Velid‘in “radıyallahü anh” teyzesidir. Hicretten birkaç sene önce Mekke’de doğdu. 687 (H. 68) senesinde Taif’te vefat etti. Abdullah bin Abbas doğduğu zaman, Peygamber efendimiz onu kucağına alıp; “Allah’ım! Onu dinde fakih kıl ve Kitab’ını ona öğret.” diye dua etti. Küçük yaştan itibaren Peygamber efendimizin huzurunda ve hizmetinde bulunup iltifat ve ihsanlarına kavuştu. Hicretten sonra sekiz sene Mekke-i mükerremede kalan Abdullah bin Abbas, hicretin sekizinci senesinde Mekke’nin fethinden önce Medine’ye ailesiyle birlikte hicret etti. Aklı,…

Read More

Abbas bin Abdülmuttalib

Eshab-ı kiramdan ve Peygamber efendimizin “aleyhisselâm” amcalarındandır. Abdülmuttalib’in en küçük oğlu. Peygamber efendimizin doğumundan iki veya üç yıl önce Mekke’de doğdu. 652 (H. 32) senesinde Medine-i münevverede vefat etti. Peygamber efendimiz, annesinin vefatından sonra dedesi Abdülmuttalib’in yanında kaldığı sırada, hazret-i Abbas ile birlikte büyüdü. Gençliğinde ticaretle uğraşan Abbas bin Abdülmuttalib, Peygamber efendimiz İslamiyeti anlatmaya başlayınca, karşı çıkmayıp, akrabalık gayretiyle O’na yardımda bulundu. Müslüman olmadığı halde Akabe biatinde Peygamber efendimizin yanında bulunup, orada te’sirli konuşmalar yaptı. Müslüman olmadan önce Kabe’yi ziyarete gelen hacılara su dağıtma “sikaye” ve onlara yemek verme “rifade” ve Kabe’nin tamiri vazifelerini…

Read More

Ebû Ubeyde bin Cerrâh

Büyük komutan ve sağ iken Cennet’le müjdelenen on sahâbîden birisidir. Ümmetin Emîni lakabıyla övülen bu yüce sahâbînin asıl ismi, Âmir bin Abdullah bin Cerrâh bin Ka’b bin Dabbe bin Hars bin Fihr’dir. 639 (H.18) senesinde elli sekiz yaşında Kudüs ile Remle arasında tâûndan vefât etti. Hazret-i Ebû Bekr’in “radıyallahü anh” vâsıtasıyla îmâna gelenlerin onuncusudur. Îmâna geldiğinde otuz bir yaşındaydı. O günden vefâtına kadar malıyla, mevkiiyle ve canıyla İslâmiyeti yaymak için çalıştı. Sevgili peygamberimizin “aleyhisselâm” yanında bütün gazâlarda bulundu. Mekke’deyken kâfirlerin ezâ ve cefâlarının çoğalması üzerine, Peygamber efendimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” izniyle…

Read More

Sa’d bin Ebû Vakkas

Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden. Dünyâda iken Cennetle müjdelenen on sahâbîden biridir. İlk Müslüman olanların yedincisidir. İsmi Sa’d, künyesi Ebû İshâk’tır. Babasının adı Mâlik ve künyesi Ebû Vakkas’tır. Nesebi hem baba tarafından, hem de anne tarafından Peygamber efendimizle “sallallahü aleyhi ve selle”) birleşir. Babası Mâlik bin Üheyb bin Abdi Menaf bin Zühre bin Kilâb-i Kureyşî’dir. Annesi, Zühreoğullarından Hamne binti Ebû Süfyân’dır. Hicret’ten 30 yıl önce Mekke’de doğdu. 675 (H.55) senesinde Medîne’ye yakın Akik denilen yerde vefât etti. On yedi yaşındayken hazret-i Ebû Bekr’in vâsıtasıyla Müslüman oldu. Müslüman oluş hâdisesi şöyle rivâyet edilir:…

Read More

Abdurrahman bin Avf

Eshab-ı kiramın büyüklerindendir. Cennet’le müjdelenen on kişiden ve ilk Müslüman olan sekiz kişiden biri. Babasının ismi, Avf bin Abd-i Avf, annesinin ismi Şifa binti Avf‘tır. Soyu, dedelerinden Kilab bin Mürre‘de Resulullah efendimizle birleşmektedir. Müslüman olmadan önce ismi Abd-i Amr, Abdülkabe veya Abdülharis idi. Müslüman olduğu zaman Peygamber efendimiz tarafından Abdurrahman olarak değiştirildi. Fil Vak’asından on yıl sonra 580 senesinde Mekke’de doğdu. 651 (H. 31)’de Medine-i münevverede vefat etti. Kabri Cennet-ül-Baki Kabristanındadır. Hazret-i Ebu Bekr’in teşvikiyle Müslüman olan Abdurrahman bin Avf, Müslüman olmadan önce ticaretle meşgul olurdu. Müslüman olduktan sonra müşriklerin (puta tapanların) çeşitli zulüm ve işkencelerine maruz kaldı. İlk defa…

Read More

Zübeyr bin Avvam

Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” efendimizin; “Her peygamberin bir havârisi (samimi dostu) vardır. Benim havârim Zübeyr’dir.” hadîs-i şerîfine mazhar olan ve sağlığında Cennet’le müjdelenen sahâbî. 590 veya 591 senesinde Mekke’de doğdu. 656 (H. 36) senesinde altmış yedi yaşındayken Cemel (Deve) Vak’asında şehit oldu. Huveylid bin Esed bin Abdüluzzâ bin Kusey’in torunudur. Eshâb-ı kirâmın büyüklerindendir. Hazret-i Hadîce’nin erkek kardeşinin ve Resûlullah’ın halası olan hazret-i Safiyye’nin oğludur.   Zübeyr bin Avvâm Müslüman olduğunda on iki yaşındaydı. Dördüncü olarak îmâna geldi. Zübeyr bin Avvâm “radıyallahü anh” îmân ettiği zaman, amcası çok kızmıştı. Bu yüzden onu, bir hasıra sarar,…

Read More

Bera bin Azib

Eshab-ı kiramdan ve Ensarın, yani Medineli Müslümanların büyüklerinden. Ebu Umare künyesi ile meşhurdur. Babası; Azib bin Haris, annesi Habibe binti Ebi Habibe’dir. Evs kabilesindendir. Resulullah’ın “sallallahü aleyhi ve sellem” hicretinden önce Medine-i münevverede küçük yaşta iken Müslüman oldu. Babası Azib de, Sahabi idi. Resulullah “sallallahü aleyhi ve selem” ile beraber on dört veya on beş savaşta bulundu. Ancak yaşının küçük olması sebebiyle Bedr Gazasına katılamadı. İran’da Rey ve Tüster şehirleri alınırken çok kahramanlık gösterdi. Hazret-i Osman halife olunca, onu Rey şehrine vali tayin etti. Hazret-i Ali ile birlikte Cemel, Sıffin…

Read More

Erkam bin Ebi’l-Erkam

Eshâb-ı kirâmdan. İlk Müslümanlardandır. İsmi, Erkâm bin Ebi’l-Erkâm, künyesi Ebû Abdullah’tır. Mahzumoğulları kabîlesindendir. Mekke-i mükerremede doğdu. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. 673 (H.53) senesinde Medîne-i münevverede vefât etti. Peygamber efendimiz insanları İslâm dînine dâvet etmeye başlayınca, Erkam bin Ebi’l-Erkam 22 veya 23 yaşlarındayken, yedinci veya on birinci kimse olarak Müslüman olmakla şereflendi. Peygamber efendimiz müşriklerin, yâni inanmayan kimselerin baskılarından Müslümanları korumak ve rahat ibâdet edebilmek için Safâ Tepesinin doğusundaki bir sokakta bulunan Erkam bin Ebi’l-Erkam’ın evini emniyetli bir yer olarak seçti. İslâm dînini burada gizlice yaymaya çalıştı. Mekke’de nâzil olan…

Read More

Ebüdderdâ

Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” efendimize sahâbî olmakla şereflenenlerden. İsmi, Üveymir bin Zeyd el-Ensârî el-Hazrecî’dir. Künyesi Ebüdderdâ’dır. Doğum târihi bilinmemektedir. 652 (H.32) senesinde Şam’da vefât etti. Tefsİr, hadis, fıkıh ilimlerinde çok meşhurdur. Bilhassa Kurân-ı kerîmi ezberlemiş olmasıyla ve kırâat ilmini pekçok kimseye öğretmesiyle tanınmaktadır. Ebüdderdâ “radıyallahü anh” önceleri ticâretle uğraşırdı. Resûlullah efendimizin, Medîne’ye hicretinden iki sene sonra İslâmiyetin üstünlüğünü, güzelliğini görerek Müslüman oldu. Müslüman olmadan önce Bedr Savaşı yapılmıştı. Uhud ve diğer savaşların hepsinde bulundu. Uhud Savaşında gösterdiği cesâret ve kahramanlığı çok dikkati çekmiş, Peygamber efendimiz; “Üveymir ne mükemmel süvâridir.”…

Read More

Ebû Zerr-il-Gıfârî

Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden, İslâmı kabul edenlerin beşincisidir. İsminin ne olduğunda ihtilâf edildi. Kabul edileni Cündeb bin Cünâde’dir. Ancak İslâm târihinde Ebû Zer künyesiyle meşhur oldu. Lakabı Mesîh-ül-İslâm’dır. Benî Gıfâr kabîlesindendir ve doğum târihi belli değildir. 652 (H.32) senesinde, Medîne civârındaki Rebeze denilen yerde vefât etti. Ebû Zer, Mekke’nin ticâret yolu üzerinde bulunan Gıfâroğulları yurdunda yaşamaktaydı. Benî Gıfârlar, Arabistan’da bulunan diğer kabîleler gibi câhiliyye devrinin her çeşit kötülüğünü işliyor ve putlara tapıyorlardı. Ebû Zerr-i Gıfârî de çevresinin tesirinde kalarak onlar gibi hareket ediyordu. Nihâyet bir gün, her şeyin tek bir yaratıcısı…

Read More

Ebû Süfyân bin Hâris

Eshâb-ı kirâmdan. Resûlullah’ın “sallallahü aleyhi ve sellem” amcasıoğlu ve süt kardeşi. Babası Hâris, Abdülmuttalib’in en büyük oğluydu. Abdülmuttalib ile berâber Zemzem Kuyusunu kazıp temizlemişlerdi. Vâlidesi Gazne, süt annesi ise, Resûlullah efendimizin süt annesi Halîme Hâtundu. Mugîre’den başka Nevfel, Rebîa ve Abdullah adlarında üç kardeşi daha vardı. Hanımı Cemâne’den, Câfer ve Abdullah isimlerinde iki oğlu olmuştu. Her ikisi de Resûlulllah efendimizin sohbeti ile şereflenerek Eshâb-ı kirâmdan olmak saâdetine kavuşmuşlardı. Ebû Süfyân hazretleri, bi’setten (peygamberlik bildirilmeden) önce, Peygamberimizi pek severlerdi. Resûlullah efendimiz peygamber olduklarını bildirince önce çok düşman olmuştu. Mekke-i mükerreme fethedilirken…

Read More

Ebû Saîd-i Hudrî

Eshâb-ı kirâmdan. İsmi Sa’d, nesebi Sa’d bin Mâlik bin Sinân bin Ubeyd bin Sa’lebe bin Cebr bin Avf bin Hâris bin Hazrec’dir. Babası da sahâbeden olup, Uhud Gazâsında şehid oldu. Hicret’ten on sene önce doğdu. Peygamber efendimiz Medîne’ye hicret edince, annesi hazret-i Enîse ve babası hazret-i Mâlik bin Sinan Müslüman oldular. Ebû Saîd-i Hudrî “radıyallahü anh”, Müslüman anne ve babanın evlâdı olarak büyüdü. Bu sebeple İslâmiyeti çocukluğundan îtibâren kabul etmiş, İslâm terbiyesiyle yetişmişti. Ebû Saîd-i Hudrî, Resûl-i ekrem efendimizin hicretinden sonra yapılan Medîne’deki Mescid-i Nebevî’nin inşâsında çalışmıştı. Yaşı küçük olması…

Read More

Talhâ bin Ubeydullah

Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden. İlk Müslüman olanlardan ve Cennet’le müjdelenen on sahâbîden biridir. Adı Talhâ bin Ubeydullah, künyesi Ebû Muhammed’dir. Uhud Savaşında gösterdiği kahramanlık sebebiyle “Hayyir” (hayırkâr) ve Tebük Savaşında bütün servetini ordunun techizine vermesi sebebiyle de “Feyyaz” (bolluk ve bereket sâhibi) isimleri ona, Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” tarafından verilmiştir. Soyu Peygamberimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” soyu ile birleşir. Hicretten yirmi dört yıl önce Mekke’de doğdu. Cemel Vak’asında şehit oldu. Hazret-i Talhâ, hazret-i Osman’dan sonra îmân etti. Müslüman olması şöyle oldu: Ticâret maksadıyla Busra’ya gitmişti. Busra panayırında bir Hıristiyan râhibi pazarda bulunan insanların arasına girip, bu…

Read More

Ali bin Ebu Talib

Peygamber efendimizin amcası Ebu Talib’in oğlu, Hulefa-i raşidinin ve Cennet’le müjdelenen on kişinin dördüncüsü. Resulullah’ın damadı, Ehl-i beytin, Ehl-i abanın birincisidir. Künyesi Ebü’l-Hasen ve Ebu Türab’dır. Puta tapmadığı için Kerremallahü Vecheh; kahraman ve cesur olmasından, dönüp dönüp düşmana saldırmasından dolayı Kerrar; Allahü tealanın arslanı manasına Esedullah-il-Galib ve Haydar; Allahü tealanın takdirine razı olduğu için Mürteda (Mürteza) lakablarıyla anıldı. Annesi, Peygamber efendimize kendi çocuğu gibi bakan Fatıma binti Esed’dir. 599 senesinde yani hicretten 23 yıl önce Mekke’de doğdu. Doğum tarihi hakkında başka rivayetler de vardır. 660 (H. 40)ta Kufe’de vefat etti. Necef’te defnedildi. Beş yaşından itibaren Peygamber efendimizin “aleyhisselâm” yanında yaşayan Ali…

Read More

Osmân-ı Zinnûreyn

Eshâb-ı kirâmın en büyüklerinden ve Peygamberimizin “aleyhisselâm” dâmâdı, üçüncü halifesi. 577 senesinde Mekke’de doğdu. Babası Affân olup, Kureyş kabîlesinin Benî Ümeyye kolundandır. Annesi ise Ervâ binti Küreyz’dir. Hem ana hem baba yönünden soyu, Abdülmenaf’ta Peygamber efendimizin temiz nesebiyle birleşir. Dünyâdayken Cennetle müjdelenen on kişiden biridir. Hazret-i Rukayye’den Abdullah isminde bir oğlu olmuş, bu sebeple Ebû Abdullah künyesiyle tanınmıştır. Osmân-ı Zinnûreyn, ilk Müslüman olanların beşincisidir. Müslüman olmadan önce ticâretle uğraşırdı. Zengin bir tüccar olup, mükemmel ve zarif bir cemiyet insanı idi. Kabîlesi arasında geniş bir çevresi ve büyük îtibârı vardı. İslâmiyet gelmeden önce, hazret-i Ebû Bekr…

Read More

Ömer bin Hattâb

Eshâb-ı kirâmın en büyüklerinden ve Peygamberimizin ikinci halîfesidir. Hulefâ-i Râşidînden ve Aşere-i mübeşşereden yâni Cennetle müjdelenen on kişiden biridir. Hicretten kırk sene önce Mekke’de doğdu. Dokuzuncu dedesi olan Ka’b’da soyu Peygamberimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” soyu ile birleşir. Babası Hattâb Kureyş kabîlesinin ileri gelenlerinden, annesi Hanteme binti Hişam Ebû Cehl’in kızkardeşiydi. Dâimâ re’yi isâbet ettiği, doğru söylediği veya hakkı bâtıldan ayırdığı için “Fârûk” ismi verildi. Künyesi Ebû Hafs’tır. İslâmdan önceki Mekke toplumunda doğup büyüyen hazret-i Ömer, soy kütüğü ilmini (ilmi neseb) iyi bilirdi. Gençliğinde ata biner ve güreş yapardı. Hicaz bölgesinin o zaman en meşhur ve büyük…

Read More

Ebû Bekr-i Sıddîk

Peygamber efendimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” ilk halîfesi, daha hayattayken Cennet ile müjdelenen, peygamberlerden sonra bütün insanların en üstünü olan sahâbîdir. Fil Vak’asından sonra 573 yılında Mekke’de doğdu.  634 (H.13) senesinde Medîne-i münevverede vefât etti. Asıl adı Abdullah bin Ebû Kuhâfe bin Âmir bin Amr bin Ka’b bin Sa’d bin Teym bin Mürre’dir. Babasının adı Osman olup, Ebû Kuhâfe künyesi ile meşhurdur. Annesi Ümmül-Hayr lakabıyla tanınan Selmâ binti Sahr’dır. Hazret-i Ebû Bekr “radıyallahü anh” Peygamber efendimizden “aleyhisselam” 2 yıl 3 ay küçüktür. Müslüman olmadan önce adı, Abdüluzzâ veya Abdülka’be idi. Sevgili…

Read More

Selmân-ı Fârisî

Resûlullah efendimizin “sallahü aleyhi ve sellem” arkadaşlarının ileri gelenlerinden. Silsile-i aliyye adıyla bilinen velîler silsilesinin ikinci halkasını teşkil eder. Aslen İranlı olup, İsfehan yakınlarında Cey köyünde doğdu. Önce mecûsî, daha sonra Hıristiyan, sonra da Müslüman oldu. Mabeh bin Buzahşah olan ismini, Resûlullah efendimiz, Selmân olarak değiştirdiler. “Fârisî (İranlı)” nisbesiyle birlikte Selman-ı Fârisî adıyla anıldı. Selmânü’l-Hayr lakabı ve Ebû Abdullah künyesiyle tanındı. 655 (H.35) senesinde vefât etti. Yaşı hakkında çeşitli rivâyetler vardır. Selmân-ı Fârisî “radıyallahü anh”, Cey köyünün en zengini olan Buzahşah bin Mursilan’ın biricik çocuğuydu. Ona çok düşkün olan babası,…

Read More

Ebû Süfyân bin Harb

Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden ve Resûlullah efendimizin kayınpederi. İsmi, Sahr bin Harb’dır. Annesinin adı Safiyye’dir. Künyesi Ebû Süfyân ve Ebû Hanzala’dır. Hazret-i Muâviye’nin ve Peygamber efendimizin mübârek zevceleri olan Ümm-i Habîbe’nin “radıyallahü anhâ” babasıdır. Dedesi, Ümeyye bin Abd-i Şems bin Abd-i Menâf’tır. 565 (H.Ö. 58) senesinde Mekke’de doğdu. 651 (H. 31) senesinde Medîne’de vefât etti. Müslüman olmadan önce, Resûlullah efendimizin büyük düşmanıydı. Uhud ve Hendek muhârebelerinde Müslümanlara karşı müşriklerin başkumandanlığını yaptı. Hudeybiye Sulhnâmesi’ni yenilemek üzere Medîne’ye gitti. Ebû Süfyân, Resûlullah efendimizin huzûruna varıp sulhu yenilemesini arz edince, sevgili Peygamberimiz reddettiler. Ebû…

Read More

Übeyy bin Ka’b

Eshâb-ı kirâmdan. Hazrec kabîlesinin Hudeyle kolundandır. Doğum târihi bilinmemektedir. 656 (H. 35) senesinde Medîne’de vefât etti. Annesi Neccâr hânedânından Süheyl’dir. Hazret-i Übeyy, İslâmiyet’in Medîne taraflarında yayıldığı sıralarda İkinci Akabe bîatından önce Müslüman oldu. Daha sonra yetmiş kişiyle Akabe’ye gelerek Müslümanlığını ve Resûlullah’a olan bağlılığını kuvvetlendirdi. Hicretten sonra, Resûlullah efendimiz onu Aşere-i mübeşşereden (Cennetle müjdelenen) Sa’îd bin Zeyd “radıyallahü anhla” kardeş yaptı. Peygamberimizle birlikte bütün gazâlara iştirak etti. Büyük kahramanlıklar gösterdi. Kur’ân-ı kerîmi güzel okuduğu için, Peygamber efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem; “Kur’ân-ı kerîmi en iyi okuyanınız Übeyy bin Ka’b’dır.” buyurmuştur.…

Read More

Sümeyye Hâtun

İslâm târihinde ilk şehit olan kadın sahâbî. Meşhur sahâbî Ammâr bin Yâsir’in (radıyallahü anh) annesidir. Hazret-i Sümeyye, Ebû Cehl’in amcası Ebû Huzeyfe bin Mugîre’nin câriyesiydi. Ebû Huzeyfe, yanında çalışan Yâsir bin Âmir ile onu evlendirdi. Bu evlilikten Ammâr radıyallahü anh doğdu. Bunun üzerine Ebû Huzeyfe, hazret-i Sümeyye’yi âzâd etti. İlk Müslüman kadınlardan olan Sümeyye radıyallahü anhâ, kocası Yâsir ile birlikte, îmânlarından vazgeçmedikleri için, başta Mahzumoğulları olmak üzere, Kureyş müşriklerinin en ağır işkencelerine uğradılar. Fakat onlar îmânlarından aslâ vazgeçmediler. Bütün bu sıkıntı ve işkencelere metânetle sabrettiler. Müşrikler onlara demir zırh giydirip…

Read More

Huzeyfe-tül Yemânî

Eshâb-ı kirâmdan. Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin sırdaşı olup, künyesi Ebû Abdullah’tır. Babasının ismi Huseyl olup, Yemânî lakabı ile meşhurdur. 656 (H.36) senesinde hazret-i Osman’ın şehid edilmesinden kırk gün sonra vefât etti. Huzeyfe-tül-Yemânî, Hayber ile Teyme arasında yaşayan ve İran Kisrâsı Nûşirevân zamânında Hıristiyanlığı kabul eden Benî Abs Kabîlesindendi. Hicretten sonra çok yaşlanmış olan babasını da yanına alarak Medîne’ye gelip, Müslüman oldu. Ensâr’dan sayıldı. Müslüman olduktan sonra, ilk olarak Uhud Savaşına katıldı. Huzeyfe, Hendek Savaşından sonra yapılan bütün savaşlar ile Benî Kureyzâ Gazvesinde, Hayber’in ve Mekke’nin fethinde, Huneyn Gazvesinde,…

Read More

Sevde binti Zem’a

Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” efendimizin muhterem hanımlarından. Nesebi; Sevde binti Zem’a bin Kays bin Abdişems’tir. Annesi, Şemnûn binti Kays ibni Zeyd ibni Amr ibni Âmiriye’dir. Doğum târihi belli değildir. Vefâtı hazret-i Ömer’in halîfeliğinin son yıllarına rastlamaktadır. Sevde “radıyallahü anhâ”, ilk defâ amcasının oğlu Sekrân ibni Âmir ile evlenmişti. İslâmiyetin geldiği ilk yıllarda, kocası Sekran ibni Amr ile îmân ederek Müslüman oldular. Bu sırada Mekkeli müşriklerin Müslümanlara yaptıkları dayanılmaz ezâ ve cefâlar, akıllara durgunluk verecek derecedeydi. Bunun üzerine sevgili Peygamberimiz Müslümanların Habeşistan’a hicretine izin verdiler. Hazret-i Sevde, kocası Sekrân “radıyallahü…

Read More